Lạc Tòng (乐从 – Lecong) là một trấn thuộc quận Thuận Đức (Shunde), thành phố Phật Sơn (佛山 – Foshan), tỉnh Quảng Đông, nổi tiếng là vùng chợ nội thất: hai bên trục đường chính là các trung tâm trưng bày bàn ghế, giường tủ, sofa nối nhau nhiều cây số. Phật Sơn cũng là một trung tâm lớn của gạch ốp lát và gốm sứ xây dựng.
Vùng này hợp với chủ cửa hàng nội thất, người nhận làm nội thất cho nhà hàng, quán cà phê, khách sạn nhỏ, và người cần vật liệu hoàn thiện cho công trình. Nó không hợp với người bán online lô nhỏ, vì hàng cồng kềnh làm chi phí vận chuyển và rủi ro vỡ hỏng lớn hơn nhiều so với quần áo hay phụ kiện. Bài này giải thích cách xem mẫu, các câu hỏi về vật liệu, cách tính khối và những điểm pháp lý riêng của đồ nội thất.
Lạc Tòng và Phật Sơn làm hàng gì
Phật Sơn nằm sát phía tây nam thành phố Quảng Châu, hai thành phố gần như liền nhau. Quận Thuận Đức của Phật Sơn có truyền thống làm đồ gỗ và đồ gia dụng; Lạc Tòng trở thành nơi bày bán của cả một vùng sản xuất nội thất xung quanh. Các trung tâm trưng bày ở đây rất lớn, có toà chia theo phong cách (hiện đại, cổ điển, đồ văn phòng, đồ ngoài trời), có toà là showroom của từng xưởng. Một trong những tổ hợp trưng bày được nhắc tới nhiều là khu La Phù Cung (罗浮宫); ngoài ra còn rất nhiều trung tâm khác.
Gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh và gốm sứ xây dựng là ngành mạnh thứ hai của Phật Sơn. Nhiều nhà máy gạch nằm ở các khu công nghiệp của thành phố, và có khu bán buôn vật liệu riêng. Người làm nội thất trọn gói thường ghép hai thứ này trong một chuyến: chọn bàn ghế ở Lạc Tòng, chọn gạch và thiết bị vệ sinh ở khu vật liệu.
Điểm cần hiểu là showroom ở Lạc Tòng chủ yếu bày mẫu. Hàng thật được sản xuất theo đơn ở xưởng, có thể mất vài tuần, và có thể đổi màu vải, đổi kích thước theo yêu cầu. Đây vừa là lợi thế (đặt được đúng thứ khách cần) vừa là rủi ro (hàng giao có thể khác mẫu ở những chi tiết bạn không ghi lại).
Ai nên đi Lạc Tòng và ai nên nghĩ lại
Đồ nội thất khác hẳn hàng nhỏ ở chỗ mỗi sai sót đều đắt. Bảng dưới giúp tự đánh giá trước khi đặt vé:
| Kiểu khách | Hợp hay không | Lý do |
|---|---|---|
| Cửa hàng nội thất có kho và đội lắp đặt | Hợp | Nhận được hàng nguyên kiện, lắp và bảo hành được tại chỗ |
| Nhà thầu làm quán, nhà hàng, khách sạn nhỏ | Hợp nếu có bản vẽ rõ | Đặt theo kích thước, gom đủ khối cho một chuyến |
| Gia đình tự mua đồ cho một căn nhà | Cân nhắc kỹ | Khối ít, khó gom, rủi ro vỡ và thủ tục tự lo; nên tính đủ chi phí trước |
| Người bán online lô nhỏ | Thường không hợp | Cước theo khối cao so với giá trị, đổi trả gần như không có |
| Người bán đồ trang trí nhỏ | Ghép thêm được | Đèn, tranh, đồ trang trí nhỏ có ở các tầng phụ |
Nếu bạn ở nhóm "cân nhắc kỹ", hãy làm phép tính ở mục cuối trước khi quyết. Nhiều người chỉ nhìn giá mẫu ở showroom mà quên rằng một bộ sofa chiếm thể tích bằng cả trăm thùng phụ kiện.
Một ngày xem mẫu ở Lạc Tòng
Lạc Tòng trải dài; đi bộ hết là không thể. Ngày mẫu cho người đã có danh sách món cần tìm:
- Mang theo bản vẽ hoặc danh sách kích thước. Mỗi món cần dài, rộng, cao tối đa và màu chủ đạo. Không có những con số này, bạn sẽ chọn theo cảm hứng và đặt sai kích thước.
- Buổi sáng, chọn hai ba trung tâm theo phong cách. Hỏi quầy thông tin hoặc bên lưu trú xem toà nào nghiêng về phong cách bạn cần, đi bằng taxi giữa các toà.
- Ở mỗi showroom, đo và chụp. Đo lại kích thước mẫu bằng thước của bạn, chụp các mối nối, mặt dưới, mặt sau tủ, chân bàn. Phần không ai nhìn là phần cho biết chất lượng.
- Hỏi về vật liệu và thời gian sản xuất (xem mục dưới), ghi vào sổ cạnh ảnh.
- Chiều, quay lại hai showroom tốt nhất để đàm phán chi tiết. Thống nhất kích thước, màu vải, kiểu đóng gói, ngày giao tới kho gom hàng. Yêu cầu bản vẽ hoặc ảnh xác nhận có chữ ký của bên bán.
- Tối, gửi danh sách cho bên vận chuyển để họ báo phương án gom khối và thời gian.
Nếu cần gạch và thiết bị vệ sinh, dành nguyên một ngày khác cho khu vật liệu; trộn hai việc trong một ngày thường làm cả hai đều vội.
Những câu hỏi về vật liệu không được bỏ qua
Showroom nào cũng đẹp dưới đèn. Khác biệt nằm ở vật liệu, và đó là thứ phải hỏi bằng chữ:
- Khung làm bằng gỗ gì, gỗ tự nhiên hay gỗ công nghiệp? Với gỗ công nghiệp, hỏi loại ván và tiêu chuẩn phát thải formaldehyde mà ván đạt; đây là chất bay hơi từ keo, ảnh hưởng tới không khí trong phòng kín.
- Đệm mút loại gì, tỷ trọng bao nhiêu? Đệm ghế xẹp sau vài tháng là lý do khách phàn nàn nhiều nhất với sofa.
- Vải bọc có chống bám bẩn, có tháo giặt được không? Khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam làm vải khó giặt nhanh xuống cấp.
- Mặt đá, mặt kính dày bao nhiêu, có cường lực không? Mặt kính bàn ăn không cường lực là rủi ro an toàn.
- Hàng giao nguyên khối hay tháo rời? Tháo rời giảm thể tích nhưng cần người lắp biết việc; hỏi có kèm hướng dẫn, phụ kiện lắp dư không.
- Gỗ có được xử lý chống mối mọt, chống ẩm không? Hàng làm cho khí hậu khô hơn có thể cong vênh khi về vùng ẩm.
Câu trả lời nên được ghi lên phiếu đặt hàng hoặc hợp đồng, không chỉ nói miệng. Khi hàng về khác lời hứa, phiếu có ghi rõ vật liệu là căn cứ duy nhất để đòi đổi.
Gạch ốp lát và thiết bị vệ sinh ở Phật Sơn: những điểm khác với nội thất
Gạch là hàng nặng, vỡ được và quan trọng nhất là đi theo lô. Cùng một mã gạch nhưng hai lần nung có thể lệch màu, lệch sắc độ hoặc lệch kích thước một chút; nhà máy thường đánh dấu lô trên thùng. Nếu bạn lấy gạch cho một công trình, toàn bộ diện tích phải cùng một lô, cộng thêm phần dư để thay viên vỡ và viên phải cắt. Hết gạch giữa chừng rồi đặt bổ sung là chuyện rất khó vì lô mới hiếm khi khớp màu lô cũ.
Khi xem mẫu, đừng chỉ nhìn viên trưng bày dưới đèn showroom. Xin vài viên mẫu mang ra ánh sáng tự nhiên, đặt cạnh nhau, kiểm độ phẳng bằng cách úp hai viên vào nhau, hỏi độ hút nước, độ chống trơn với gạch lát sàn nhà tắm, sân. Gạch bóng kính đẹp trong ảnh nhưng trơn khi ướt, không hợp cho mọi chỗ.
Thiết bị vệ sinh (bồn cầu, lavabo, sen vòi) có thêm phần kỹ thuật: kích thước tâm xả phải khớp với đường ống đã đi sẵn của công trình ở Việt Nam, ren vòi và chuẩn ống có thể khác; bộ xả, gioăng thay thế có kiếm được trong nước không. Sen vòi mạ kém bị ố nhanh với nước có nhiều cặn. Hỏi rõ những điều này trước khi đặt số lượng.
Cả gạch lẫn thiết bị vệ sinh nằm trong nhóm vật liệu xây dựng có yêu cầu hợp quy, nên với đơn cho công trình, hãy chắc rằng bên bán cung cấp được chứng từ cần cho thủ tục, và bên nhận làm thủ tục tại Việt Nam biết làm.
Pháp lý riêng của đồ nội thất và vật liệu xây dựng
Đồ gỗ nhập khẩu liên quan tới quy định về nguồn gốc gỗ hợp pháp và kiểm dịch thực vật với một số loại gỗ chưa qua xử lý; hàng nội thất thành phẩm đã qua xử lý thường đơn giản hơn nhưng vẫn cần chứng từ rõ ràng. Gạch ốp lát, thiết bị vệ sinh và nhiều loại vật liệu xây dựng thuộc nhóm phải chứng nhận hoặc công bố hợp quy theo quy chuẩn kỹ thuật của ngành xây dựng. Danh mục, cách thực hiện và cơ quan tiếp nhận có thể thay đổi; tra quy định hiện hành trước khi nhận đơn cho khách.
Nội thất là nhóm hàng giá trị lớn trên mỗi kiện, nên chuyện chứng từ còn quan trọng hơn hàng nhỏ. Một cửa hàng nội thất bày hàng nghìn khối không chứng minh được nguồn gốc là cửa hàng có rủi ro lớn khi bị kiểm tra. Đi đường vận chuyển có chứng từ, giữ hợp đồng mua, hoá đơn, chứng từ vận chuyển và tờ khai khi có.
Cuối cùng là kiểu dáng: một số mẫu ghế, đèn, bàn nổi tiếng của các nhà thiết kế được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp ở nhiều nước. Chép lại hình dáng của một mẫu được bảo hộ có thể dính tranh chấp sở hữu trí tuệ. Với người bán nhỏ, hướng an toàn là tránh những bản sao gắn tên một nhà thiết kế cụ thể.
Ví dụ giả định: một bộ sofa về tới cửa hàng tốn những gì
Giả định bạn đặt một bộ sofa có giá xưởng G. Sau khi đóng gói ba lớp (màng, xốp góc, khung gỗ), bộ sofa chiếm khoảng 2 mét khối. Cước vận chuyển nội thất thường tính theo khối chứ không theo cân. Nếu cước theo khối là K, phần cước của bộ sofa là 2K, chưa kể phí đóng khung gỗ, phí bốc xếp, phí giao và lắp tại Việt Nam. Với hàng cồng kềnh, tổng phần này có thể lớn ngang hoặc hơn giá xưởng, tuỳ tuyến và thời điểm.
So sánh với một thùng phụ kiện điện thoại cùng giá trị G: thùng đó có thể chỉ bằng một phần nhỏ của một khối. Đó là lý do người lấy nội thất phải gom đủ khối cho một chuyến chung hoặc một container, và vì sao đặt lẻ một hai món thường không hợp lý về chi phí.
Còn một khoản ít ai tính: hư hỏng trên đường. Chân bàn gãy, mặt kính nứt, vải rách góc là chuyện xảy ra. Hỏi rõ bên vận chuyển chịu trách nhiệm thế nào, có bảo hiểm hàng hoá không, quy trình mở kiện kiểm tra khi nhận ra sao. Chừa một phần dự phòng cho hư hỏng trong phép tính giá vốn. Mọi con số ở đây là ví dụ giả định để thấy cấu trúc chi phí.
Câu hỏi thường gặp
Lạc Tòng có bán lẻ cho khách mua một hai món không?
Nhiều showroom vẫn bán lẻ, nhưng giá và điều kiện khác với khách lấy số lượng. Vấn đề lớn hơn là vận chuyển: một hai món lẻ khó gom chuyến và chịu cước theo khối cao. Tính đủ chi phí về tới nhà trước khi quyết.
Từ thành phố Quảng Châu đi Lạc Tòng có xa không?
Không xa, Phật Sơn nằm sát Quảng Châu và có tàu điện ngầm, tàu nội vùng nối hai thành phố. Riêng Lạc Tòng nằm ở phía nam Phật Sơn, thường đi taxi hoặc xe theo đoàn sẽ tiện hơn khi phải đi giữa nhiều trung tâm trưng bày trong ngày.
Đặt nội thất theo kích thước riêng mất bao lâu?
Tuỳ xưởng và mùa, thường tính bằng tuần. Trước Tết âm lịch, xưởng hay kín đơn và nghỉ dài sau Tết, nên đặt cho công trình cần bàn giao đúng hạn phải tính dư thời gian. Ghi ngày giao tới kho gom hàng trên phiếu đặt.
Có nên mua gạch ốp lát ở Phật Sơn về cho nhà mình?
Có thể, nếu tính đủ cước, rủi ro vỡ và giấy tờ hợp quy. Gạch nặng, cước tính theo cân hoặc khối đều đáng kể; hàng vỡ phải bù đúng lô màu rất khó. Nhiều gia đình thấy mua trong nước tiện hơn khi tính hết các khoản.
Làm sao biết showroom có phải xưởng sản xuất thật?
Hỏi địa chỉ xưởng, xin xem ảnh hoặc video xưởng đang làm mẫu bạn đặt, kiểm tra thông tin đăng ký doanh nghiệp. Với đơn lớn, nhiều người đến tận xưởng. Showroom của công ty thương mại không xấu, chỉ là thời gian và chất lượng phụ thuộc thêm một khâu.
Đồ nội thất có cần kiểm dịch khi nhập về không?
Tuỳ loại. Gỗ chưa qua chế biến, vật liệu gốc thực vật chưa xử lý có thể thuộc diện kiểm dịch; hàng thành phẩm đã xử lý thì khác. Danh mục vật thể phải kiểm dịch do cơ quan bảo vệ thực vật quản lý, nên hỏi bên làm thủ tục hải quan với từng mặt hàng.