Lấy quần áo từ Trung Quốc mà không phải sang chợ thì có hai đường chính: đặt trên sàn bán sỉ, hoặc làm việc thẳng với xưởng qua tin nhắn. Cả hai đều vấp đúng ba chỗ: size Trung Quốc thường nhỏ hơn dáng khách Việt quen mặc, chất vải ở lô hàng có thể khác vải ở chiếc mẫu chụp ảnh, và ảnh trên trang bán là ảnh studio đã chỉnh, không phải chiếc áo bạn sẽ nhận. Người bán nhỏ xử lý được cả ba bằng một thói quen: mua mẫu trước, đo bằng thước và giặt thử, rồi mới đặt lô.
Bài này đi theo đúng thứ tự một shop thời trang nhỏ làm việc: chọn vùng sản xuất hợp loại hàng, đọc ảnh và thông số, hiểu size, nhận diện chất vải, chia lô đầu, giấy tờ cần giữ, và cuối cùng là bảng kiểm khi kiện hàng về tới tay. Số liệu trong bài là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính.
Vùng nào ở Trung Quốc làm mạnh loại quần áo nào
Trung Quốc có nhiều cụm may mặc, mỗi cụm có thế mạnh riêng. Biết hàng mình định bán thường ra từ đâu giúp bạn lọc nhà cung cấp trên sàn nhanh hơn: phần lớn trang bán sỉ ghi nơi gửi hàng, và một shop báo "xưởng" mà gửi từ nơi chẳng liên quan gì đến loại hàng đó thì đáng hỏi thêm. Bảng dưới chỉ nêu những cụm đã nổi tiếng lâu; chi tiết đi lại từng nơi nằm ở các bài theo vùng của trang.
| Vùng (tên quốc tế) | Thế mạnh thường được nhắc | Hợp với shop nào |
|---|---|---|
| Hổ Môn – Đông Quản (Humen, Dongguan), Quảng Đông | Thời trang nữ, đồ theo mốt, ra mẫu nhanh | Shop online đổi mẫu liên tục |
| Hàng Châu (Hangzhou), Chiết Giang | Thời trang nữ, váy, đồ lụa và vải mềm | Shop nữ phân khúc giữa, chuộng kiểu thanh lịch |
| Thường Thục (Changshu), Giang Tô | Quần áo các loại, mạnh về áo khoác và đồ mùa lạnh | Shop bán theo mùa, cần hàng thu đông |
| Trực Lý – Hồ Châu (Zhili, Huzhou), Chiết Giang | Quần áo trẻ em | Shop mẹ và bé |
| Tấn Giang, Thạch Sư (Jinjiang, Shishi), Phúc Kiến | Đồ thể thao, quần áo nam, đồ mặc thường ngày | Shop đồ tập, đồ nam cơ bản |
| Kha Kiều – Thiệu Hưng (Keqiao, Shaoxing), Chiết Giang | Vải cuộn, phụ liệu | Xưởng may nhỏ, shop tự may thiết kế |
Đừng coi bảng là luật cứng: cùng một trang bán sỉ có thể gom hàng từ nhiều nơi, và xưởng ở vùng này vẫn nhận may loại hàng khác. Bảng chỉ giúp bạn đặt câu hỏi đúng, chẳng hạn hỏi một shop đồ trẻ em gửi hàng từ đâu, có tự may hay lấy lại của xưởng khác.
Vì sao ảnh mẫu khác hàng thật và cách đọc ảnh cho đúng
Ảnh trên trang bán quần áo Trung Quốc thường chụp trong studio với người mẫu cao, áo được ghim kẹp phía sau cho ôm dáng, ánh sáng làm vải trông dày và mịn hơn, rồi chỉnh màu cho bắt mắt. Nhiều shop còn dùng chung một bộ ảnh của xưởng, nên một bộ ảnh xuất hiện ở hàng chục trang với giá khác nhau. Không trang nào trong số đó chắc chắn là nơi làm ra chiếc áo.
Ảnh đáng tin hơn là ảnh chụp thật (实拍, shípāi): áo trải phẳng hoặc treo móc trong xưởng, ánh sáng thường, thấy rõ đường may và mặt trái vải. Ảnh người mua đăng kèm đánh giá còn đáng tin hơn nữa, vì chụp bằng điện thoại ở nhà, đúng màu đèn thường. Khi hỏi nhà cung cấp, xin video ngắn quay tay vò vải, kéo giãn đường may và soi vải dưới đèn. Bên nào chịu quay video thật thường là bên có hàng thật trong tay.
Màu là chỗ lệch nhiều nhất. Một chiếc áo be trong ảnh có thể về thành màu kem ngả vàng; màu xanh than có thể gần đen. Khi đặt nhiều màu, đặt mẫu đủ các màu chứ không chỉ một màu, vì mỗi màu có thể nhuộm ở một mẻ khác nhau, độ lệch cũng khác nhau. Ghi vào sổ màu nào lệch bao nhiêu để lần sau mô tả cho khách cho đúng.
Size Trung Quốc: đo bằng thước, không đoán theo chữ S, M, L
Size quần áo Trung Quốc thường "nhỏ" hơn so với cảm nhận của khách Việt quen hàng may trong nước, nhưng không phải lúc nào cũng nhỏ đều một cỡ. Mỗi xưởng tự đặt bảng size, có xưởng may rộng theo mốt oversize, có xưởng may ôm. Vì vậy cách duy nhất đáng tin là đọc bảng thông số thành phẩm (số đo của chính chiếc áo, đo phẳng) thay vì đọc chữ S, M, L.
Cách làm dễ nhất cho shop nhỏ: lấy chiếc áo cùng kiểu đang bán chạy nhất trong shop, trải phẳng, đo ngang ngực từ nách sang nách, dài áo từ đỉnh vai, rộng vai và dài tay. Nhân đôi số đo ngang ngực ra vòng ngực áo. Đem số đó so với cột vòng ngực trong bảng size của nhà cung cấp, chọn cỡ khớp nhất, chứ không chọn theo chữ. Ví dụ giả định: áo bán chạy của bạn đo ngang ngực 50 cm, tức vòng ngực áo 100 cm; bảng nhà cung cấp ghi cỡ L là 98 cm và XL là 102 cm, thì cỡ bạn cần gần với XL của họ hơn.
Bảng size thường ghi kèm câu sai số đo tay một đến ba xăng-ti-mét. Đó là sai số thật của hàng may công nghiệp, không phải shop lừa. Nhưng nếu mẫu về lệch quá sai số ở cả ngực lẫn dài áo, nghĩa là bảng size được chép từ nơi khác, đừng đặt lô theo bảng đó. Cách đọc ký hiệu size kiểu 160/84A và từ vựng trong bảng size có ở bài riêng thuộc mục tiếng Trung của trang.
Nhận diện chất vải qua thông số và qua tay
Trang bán thường có dòng thành phần vải (成分, chéngfèn), ví dụ "棉 95% 氨纶 5%" nghĩa là 95% bông và 5% sợi co giãn. Dòng này có ích nhưng không đủ: cùng là "bông" vẫn có loại sợi chải kỹ và loại sợi thô, cùng là "polyester" vẫn có loại mịn mát và loại bí. Bảng dưới gom các loại vải hay gặp ở hàng đặt từ Trung Quốc, lỗi điển hình và cách bạn tự kiểm khi mẫu về.
| Vải ghi trên trang | Lỗi hay gặp ở hàng giá thấp | Tự kiểm khi nhận mẫu |
|---|---|---|
| Bông (棉) và bông pha | Co sau giặt, xù lông ở nách và hông | Đo trước, giặt máy một lần, phơi rồi đo lại |
| Polyester (涤纶) | Bí, đổ mồ hôi, tích điện, bóng vải | Mặc thử trong phòng không điều hoà vài giờ |
| Thun co giãn có spandex (氨纶) | Giãn bai sau vài lần mặc | Kéo giãn mạnh một đoạn, xem có trở về như cũ |
| Len, đồ đan (针织) | Xù lông, đường đan lỏng, thưa vải | Soi lên đèn xem độ dày đều, chà nhẹ vùng tay áo |
| Vải giả lụa, voan (雪纺) | Tuột sợi ở đường may, mỏng lộ | Kéo nhẹ hai bên đường may, soi dưới đèn trắng |
| Jean (牛仔) | Ra màu nhiều, dính sang đồ khác | Chà khăn trắng ẩm lên mặt vải, xem khăn có màu không |
Với vải màu đậm, giặt thử riêng một mẫu với một miếng vải trắng trong chậu. Hàng ra màu nhiều mà không ghi cảnh báo thì hoặc thôi đặt, hoặc chuẩn bị sẵn lời dặn giặt riêng cho khách, chấp nhận một phần khách sẽ không đọc.
Chia lô đầu: mua mẫu, chọn dây size và số lượng mỗi màu
Lô đầu với một nhà cung cấp mới nên nhỏ, đủ để kiểm chất lượng và thử bán, chưa phải lô để tối ưu giá vốn. Trình tự dưới đây dùng được cho cả đặt trên sàn lẫn làm việc thẳng với xưởng qua tin nhắn.
- Mua mẫu: mỗi kiểu một chiếc, đủ các màu định bán, ở đúng cỡ bán chạy nhất. Chi phí mẫu là chi phí học, đừng tính vào lỗ lãi lô hàng.
- Đo, giặt thử, mặc thử ít nhất vài ngày. Ghi lại số đo thật so với bảng size, độ co, độ ra màu.
- Hỏi rõ hàng có sẵn (现货, xiànhuò) hay may theo đơn. Hàng may theo đơn có thời gian chờ và có thể khác mẫu ở vải hoặc phụ liệu nếu xưởng đổi lô vải.
- Chọn dây size: nhiều xưởng bán sỉ theo "một dây" (一手, yìshǒu), tức mỗi cỡ một chiếc trong một màu. Nếu khách của bạn tập trung ở hai cỡ giữa, hỏi xem có cho chọn cỡ lẻ hoặc trộn cỡ (混码, hùnmǎ) không.
- Chia số lượng theo màu: màu trung tính thường chiếm phần lớn, màu theo mốt để ít. Ví dụ giả định một lô sáu mươi chiếc: ba mươi chiếc hai màu trung tính, hai mươi chiếc màu thứ ba, mười chiếc màu thử.
- Chừa tiền cho hàng lỗi và hàng chậm bán. Một cách tính an toàn là coi một phần nhỏ của lô (ví dụ giả định một phần mười) như không bán được giá đầy đủ, xem lô vẫn có lãi không.
- Chốt bằng tin nhắn ghi đủ: kiểu, màu, cỡ, số lượng từng cỡ, vải, thời gian gửi hàng, cách xử lý hàng lỗi. Tin nhắn đó là chứng cứ duy nhất khi có tranh chấp.
Giá bậc thang theo số lượng là lý do người mới hay đặt to ngay từ đầu. Hãy nhớ giá rẻ hơn ở bậc trên chỉ có nghĩa khi bạn bán hết được chừng ấy hàng; phần không bán được làm mất sạch khoản chênh.
Giấy tờ, nhãn mác và những thứ không nên đặt
Quần áo bán ở Việt Nam phải có nhãn hàng hoá với các thông tin bắt buộc bằng tiếng Việt; hàng nhập thì thường cần nhãn phụ. Shop nhỏ hay bỏ qua chuyện này, nhưng khi bị kiểm tra, hàng không nhãn và không chứng từ nguồn gốc là hàng có thể bị tạm giữ. Hãy giữ hoá đơn, phiếu xuất của bên vận chuyển, hợp đồng hoặc tin nhắn đặt hàng cho từng lô, và hỏi bên nhập hàng giúp bạn xem họ cung cấp chứng từ gì. Quy định chi tiết thay đổi theo thời kỳ, nên kiểm lại với cơ quan quản lý thị trường hoặc người làm thủ tục hải quan trước khi bán số lượng lớn.
Tránh hẳn hàng in logo, hoa văn đặc trưng hay tên của thương hiệu nổi tiếng. Trên sàn, những trang ghi kiểu "giống hàng hiệu" là dấu hiệu rõ nhất; bán hàng như vậy là vi phạm nhãn hiệu, và người bán lẻ cũng bị xử lý chứ không chỉ người nhập. Hàng thiết kế riêng không logo vẫn bán được nếu ảnh và chất lượng tốt.
Quần áo trẻ em cần thêm một lớp cẩn trọng: dây rút ở cổ và mũ có thể gây vướng, cúc nhỏ và hạt đính có thể bung ra, thuốc nhuộm kém có thể gây kích ứng da. Với hàng trẻ em, kéo thử cúc, hạt đính, khoá kéo trên mẫu, và chọn kiểu ít chi tiết rời. Đây là chỗ không nên đánh đổi để lấy giá thấp hơn.
Bảng kiểm khi kiện quần áo về tới tay
Mở kiện ngay khi nhận, quay video từ lúc còn nguyên băng keo đến khi đếm xong. Không có video, rất khó đòi bên vận chuyển hay nhà cung cấp chịu phần thiếu hụt.
- Đối chiếu tổng số chiếc với phiếu, rồi đếm theo từng màu và từng cỡ, không chỉ đếm tổng.
- Rút ngẫu nhiên vài chiếc mỗi cỡ để đo ngực, dài áo, so với số đo của mẫu đã duyệt.
- So màu từng màu với chiếc mẫu dưới cùng một nguồn sáng.
- Lật mặt trái kiểm đường may ở nách, đáy quần, gấu áo; tìm chỉ thừa, mũi bỏ, vải tuột sợi.
- Kiểm khoá kéo, cúc, chun cạp quần trên mỗi kiểu.
- Ngửi: mùi hoá chất nặng nên phơi thoáng trước khi chụp ảnh và giao khách.
- Tách riêng hàng lỗi, chụp ảnh rõ lỗi kèm số lượng, gửi nhà cung cấp trong thời hạn đổi trả họ đưa ra.
- Ghi vào sổ nhà cung cấp: tỷ lệ lỗi lô này, độ lệch size và màu, thời gian giao thực tế.
Sau hai ba lô, sổ ghi chép ấy cho bạn biết nhà cung cấp nào giữ chất lượng ổn định, nhà nào chỉ đẹp ở lô đầu. Đó là tài sản quý hơn bất cứ danh sách nguồn hàng nào được truyền tay.
Câu hỏi thường gặp
Có nên đặt quần áo theo ảnh mà không mua mẫu?
Không nên với nhà cung cấp mới. Ảnh trên trang bán thường là ảnh studio, có khi dùng chung giữa nhiều shop. Một chiếc mẫu cho bạn biết size thật, chất vải thật và màu thật, những thứ quyết định khách có trả hàng hay không. Chi phí mẫu nhỏ hơn nhiều so với một lô hàng không bán được.
Size quần áo Trung Quốc nên lên mấy cỡ so với size Việt?
Không có con số cố định vì mỗi xưởng một bảng size. Có xưởng may rộng, có xưởng may ôm. Cách chắc nhất là đo phẳng chiếc áo cùng kiểu đang bán chạy trong shop rồi so với số đo thành phẩm trong bảng của nhà cung cấp, chọn cỡ khớp số đo chứ không chọn theo chữ.
Hàng có sẵn và hàng may theo đơn khác nhau thế nào?
Hàng có sẵn là hàng đã may xong nằm trong kho, gửi được ngay, chất lượng giống mẫu cùng lô. Hàng may theo đơn chỉ bắt đầu sản xuất khi đủ đơn, mất thêm thời gian, và có thể đổi lô vải hoặc phụ liệu. Với hàng may theo đơn, nên chốt bằng tin nhắn rằng vải và phụ liệu phải giống mẫu đã duyệt.
Lô quần áo đầu tiên nên đặt bao nhiêu?
Đủ để thử bán và kiểm chất lượng, không phải để lấy giá thấp nhất. Nhiều shop nhỏ bắt đầu bằng vài kiểu, mỗi kiểu một hai dây size ở các màu dễ bán. Con số cụ thể tuỳ vốn và tốc độ bán của bạn; hãy tính sao cho nếu một phần lô không bán được, bạn vẫn không lỗ nặng.
Làm sao biết vải có co sau khi giặt?
Đo chiều dài và chiều ngang của mẫu trước khi giặt, giặt máy một lần như khách sẽ giặt, phơi khô rồi đo lại. Chênh lệch chia cho số đo ban đầu là tỷ lệ co. Vải bông và vải pha bông dễ co hơn polyester. Nếu co rõ, cân nhắc chọn lên một cỡ hoặc ghi chú cho khách.
Bán quần áo nhập từ Trung Quốc cần giữ giấy tờ gì?
Tối thiểu là chứng từ chứng minh nguồn gốc hàng: hoá đơn hoặc chứng từ của bên nhập hàng, phiếu gửi hàng, tin nhắn hoặc hợp đồng đặt hàng. Hàng cũng cần nhãn với thông tin bắt buộc bằng tiếng Việt. Quy định có thể thay đổi, nên hỏi bên làm thủ tục nhập khẩu hoặc cơ quan quản lý thị trường để biết yêu cầu hiện hành.