Trực Lý (Zhili), một thị trấn thuộc thành phố Hồ Châu (Huzhou) ở phía bắc tỉnh Chiết Giang, là vùng may quần áo trẻ em có quy mô rất lớn của Trung Quốc, với hàng nghìn xưởng nhỏ và các khu bán sỉ quần áo trẻ em. Nơi này hợp với shop đồ trẻ em muốn đi gần tới xưởng, so nhiều mẫu trong thời gian ngắn và có thể đặt theo mẫu riêng khi đã bán ổn.
Quần áo trẻ em khác quần áo người lớn ở một điểm lớn: an toàn. Dây rút ở cổ mũ, cúc nhỏ dễ bung, phụ kiện đính, thuốc nhuộm và chất hoàn tất vải đều là chuyện người bán phải để ý, vì trẻ nhỏ là người mặc. Bài này đi qua cách Trực Lý bán hàng, cách đọc size, bảng kiểm an toàn, một ngày mẫu và cách đặt lô nhỏ.
Trực Lý làm gì và khác các chợ quần áo lớn ra sao
Trực Lý từng là một thị trấn nhỏ ven hồ Thái Hồ, rồi lớn lên nhờ nghề may. Ngày nay, phần lớn hoạt động kinh tế của thị trấn xoay quanh quần áo trẻ em: xưởng may gia đình, xưởng in thêu, cửa hàng phụ liệu, công ty vận chuyển và các khu bán sỉ. Hàng ở đây đi khắp Trung Quốc qua cả chợ truyền thống lẫn shop online.
So với khu bán sỉ trong các đô thị lớn, Trực Lý gần nguồn hơn: nhiều gian trưng bày chính là cửa hàng của xưởng, chủ gian trả lời được trực tiếp về vải, công đoạn và thời gian làm. Đổi lại, Trực Lý ít tiện nghi hơn cho người đi lần đầu, cần di chuyển nhiều giữa các khu, và phong cách chủ yếu theo thị hiếu trong nước Trung Quốc.
Trực Lý hợp với shop chuyên đồ trẻ em đã bán một thời gian, biết nhóm tuổi nào bán chạy, cần nguồn ổn định và muốn thử đặt mẫu riêng. Người mới bắt đầu với vài chục bộ mỗi đợt có thể vẫn đi được, nhưng nên chọn các gian có hàng sẵn và chịu bán theo dây size.
Một điều nên biết trước để không thất vọng: phần lớn mẫu ở Trực Lý theo thị hiếu và thời tiết của các tỉnh Trung Quốc, nhiều đồ dày, nhiều lớp, màu và hình in kiểu trong nước. Người bán ở Việt Nam, nhất là miền Nam, thường phải lọc khá kỹ mới ra những mẫu mỏng, thoáng, hợp khí hậu nóng ẩm. Đồ cotton mỏng, đồ bộ mặc nhà, đồ đi học là những nhóm dễ hợp nhất; đồ khoác dày chỉ hợp miền Bắc vài tháng.
Một khác biệt nữa là nhịp làm việc. Xưởng nhỏ ở Trực Lý làm theo đơn, thời gian giao phụ thuộc lượng đơn họ đang có. Cùng một mẫu, tháng vắng có thể giao trong vài ngày, tháng cao điểm có thể kéo dài vài tuần. Khi chốt đơn, hỏi ngày giao cụ thể và hỏi luôn điều gì xảy ra nếu trễ.
Đọc size quần áo trẻ em Trung Quốc: theo chiều cao
Size quần áo trẻ em Trung Quốc thường ghi theo chiều cao của trẻ tính bằng cm (ví dụ 90, 100, 110…), thay vì theo tuổi. Đây là cách đúng hơn nhưng người bán Việt quen nói theo tuổi nên hay quy đổi sai. Bảng dưới là nguyên lý quy đổi, không phải bảng số đo chuẩn:
| Bạn cần biết | Hỏi gian thế nào | Vì sao |
|---|---|---|
| Size ghi theo chiều cao hay theo tuổi | Size này là cho trẻ cao bao nhiêu cm | Cùng một tuổi, trẻ Việt có thể thấp hoặc cao hơn chuẩn mà gian dùng |
| Số đo thành phẩm | Xin vòng ngực, dài áo, dài quần của từng size | Mẫu dáng rộng và dáng ôm cùng size có số đo khác hẳn |
| Khoảng chênh giữa hai size | Hai size liền nhau chênh bao nhiêu cm | Giúp bạn tư vấn khách chọn size lớn hơn cho trẻ đang lớn |
| Độ co sau giặt | Vải đã xử lý co chưa | Đồ trẻ em giặt rất thường xuyên, co một size là khách đổi |
Khi bán online, ghi size theo chiều cao kèm số đo thành phẩm và hướng dẫn phụ huynh đo trẻ. Cách này giảm đổi trả rõ rệt so với chỉ ghi "cho bé 3 tuổi". Số đo trong ví dụ của bạn nên lấy từ hàng thật, không chép bảng size của gian.
Bảng kiểm an toàn trước khi đặt số lượng
Đây là những điểm mà các tiêu chuẩn an toàn quần áo trẻ em ở nhiều nước đều quan tâm. Mức cụ thể khác nhau theo quy định từng nơi, nên coi đây là danh sách để hỏi, rồi kiểm quy định hiện hành của Việt Nam:
- Dây rút ở cổ, mũ trùm. Với trẻ nhỏ, dây rút ở vùng cổ có thể gây vướng, siết. Nhiều nơi cấm hoặc giới hạn dây rút trên áo trẻ nhỏ. Ưu tiên mẫu không có dây, hoặc dây may cố định.
- Cúc, hạt đính, nơ, phụ kiện nhỏ. Kéo thử mạnh tay; vật nhỏ bung ra là nguy cơ hóc với trẻ dưới ba tuổi.
- Khoá kéo và nút bấm. Kim loại có cạnh sắc, khoá kéo kẹp da cổ, nút bấm có lớp mạ bong.
- Thuốc nhuộm, chất hoàn tất vải. Hỏi gian có kết quả thử nghiệm formaldehyde và các chất từ thuốc nhuộm azo không. Việt Nam có quy chuẩn kỹ thuật về giới hạn các chất này trong sản phẩm dệt may; kiểm quy chuẩn và cách chứng nhận hiện hành.
- Hình in, hình ép. Hình in dày, bong tróc, có mùi hoá chất là dấu hiệu chất lượng kém.
- Nhãn thành phần, hướng dẫn giặt. Hàng bán ở Việt Nam cần nhãn hàng hoá theo quy định; hỏi gian có in nhãn theo yêu cầu không.
Không bán quần áo trẻ em mang hình nhân vật có bản quyền khi không có quyền dùng. Nhóm hàng này bị kiểm tra nhiều, và khách cũng ngày càng để ý.
Một ngày mẫu ở Trực Lý
Ví dụ giả định cho hai chủ shop đồ trẻ em ở TP.HCM đi chung, ở tại Hồ Châu:
- Sáng sớm đi taxi từ trung tâm Hồ Châu tới Trực Lý. Mang theo vài bộ đồ bán chạy nhất của shop để so dáng và chất vải.
- Hỏi người bán hoặc tài xế các khu bán sỉ quần áo trẻ em chính trong thị trấn; đi một vòng để xem phong cách và nhóm tuổi.
- Chia việc: một người hỏi size, số đo, thành phần; một người chụp ảnh mẫu kèm danh thiếp và ghi đơn tối thiểu, hàng sẵn hay phải may.
- Trưa nghỉ, cùng xem lại ảnh, loại các mẫu có dây rút cổ, đính đá nhỏ, hoặc gian không trả lời được về vải.
- Chiều quay lại các gian còn lại, xin mua mẫu từng loại, hỏi có giấy thử nghiệm không, có in nhãn theo yêu cầu không, giao về đâu.
- Nếu có thời gian, xem một xưởng may để biết cách họ kiểm hàng trước khi đóng gói. Tối về Hồ Châu, tổng hợp và quyết định đặt lô thử.
Trực Lý đông vào các mùa chuẩn bị hàng; đi giữa mùa, nhiều xưởng bận đơn lớn và ít mặn mà với khách nhỏ. Hỏi trước lịch làm việc của gian quen nếu có.
Đặt lô nhỏ và đặt mẫu riêng: ví dụ giả định
Ví dụ giả định: shop của bạn bán tốt bộ đồ bộ cotton cho trẻ hai đến năm tuổi, mỗi tháng khoảng một trăm hai mươi bộ, chia bốn size. Lô thử đầu tiên ở Trực Lý có thể là ba mẫu, mỗi mẫu hai dây size cho mỗi màu, lấy từ hàng có sẵn. Mục tiêu của lô này là kiểm chất vải sau giặt, độ chuẩn size và phản hồi của khách, không phải kiếm lãi ngay.
Nếu lô thử ổn, bước tiếp theo có thể là đặt mẫu riêng: đổi màu, đổi hình in, bỏ chi tiết không an toàn, in nhãn theo yêu cầu. Lúc này đơn tối thiểu tăng lên vì xưởng phải mua vải theo màu, làm khuôn in. Hãy hỏi rõ mức tối thiểu cho từng thay đổi; có khi chỉ đổi nhãn thì dễ, còn đổi vải thì phải theo cuộn.
Tính giá vốn một bộ bằng cách cộng giá gốc, cước nội địa tới điểm gom, cước về Việt Nam, chi phí chứng từ và thử nghiệm phân bổ, hao hụt do lỗi. Với hàng trẻ em, nên cộng thêm một khoản cho đổi size, vì phụ huynh đổi nhiều hơn khách mua đồ người lớn.
Kiểm lô khi hàng về: đếm, giặt thử, xem đường may
Đếm theo dây size. Mở mỗi mẫu một vài túi, đối chiếu đủ size, đủ màu như phiếu đặt. Đồ trẻ em đóng gói nhỏ, dễ sót một size trong dây mà nhìn thùng không thấy.
Giặt thử một bộ mỗi mẫu. Đo trước và sau giặt, phơi theo cách phụ huynh hay làm. Co rút, phai màu, hình in nứt sau một lần giặt là thông tin bạn cần trước khi bán, không phải sau khi khách phản ánh.
Kéo thử cúc và phụ kiện đính. Lấy ngẫu nhiên vài chiếc, kéo mạnh từng cúc, từng nơ. Một cúc lỏng trên lô hàng trẻ em là điều cần báo gian và tự gia cố trước khi bán.
Xem đường may bên trong. Lật trái xem chỉ thừa, mép vải sổ, đường may cấn ở cổ và nách. Đồ trẻ em mặc sát da, chỉ thừa dài có thể quấn ngón tay trẻ nhỏ.
Ngửi và sờ. Hàng có mùi hắc, vải cứng bất thường nên được giặt kiểm tra trước; mùi nặng kéo dài là dấu hiệu xử lý hoá chất kém, đáng hỏi lại gian và cân nhắc không bán.
Ghi biên bản ngắn. Mỗi lô một trang: ngày nhận, số túi, lỗi tìm thấy kèm ảnh. Tích luỹ qua vài lô, bạn sẽ biết xưởng nào ổn định và xứng đáng đặt mẫu riêng.
Đi lại tới Trực Lý
Hồ Châu có ga tàu cao tốc, nằm giữa Hàng Châu, Tô Châu và Thượng Hải ở vùng quanh Thái Hồ. Người từ Việt Nam thường bay tới Thượng Hải hoặc Hàng Châu, đi tàu tới Hồ Châu, rồi đi taxi hoặc xe gọi qua ứng dụng tới Trực Lý. Ở ngay Trực Lý cũng có chỗ ở, tiện cho người muốn tới chợ từ sáng sớm; ở trung tâm Hồ Châu thì tiện đi lại và ăn uống hơn.
Hàng quần áo trẻ em nhẹ nhưng cồng kềnh, nên gom về một điểm để đóng kiện và gửi đi, không mang theo người trên tàu. Trực Lý có nhiều đơn vị vận chuyển phục vụ người buôn; người mua cần tự kiểm điều kiện, chứng từ và trách nhiệm khi hàng thiếu hay hỏng.
Thông tin về ga, tuyến và khu chợ có thể thay đổi, nên kiểm lại ngay trước chuyến đi. Nhóm hàng trẻ em cũng hay có quy định mới về an toàn, nhãn và kiểm tra; kiểm với cơ quan quản lý và đơn vị làm thủ tục trước khi đặt lô lớn.
Câu hỏi thường gặp
Trực Lý có bán lẻ vài bộ cho người mới không?
Một số gian chịu bán vài bộ mẫu hoặc một dây size, nhiều gian chỉ bán theo số lượng lớn hơn. Hãy nói rõ bạn đang mua thử để đặt lâu dài; với hàng có sẵn, khả năng được bán ít cao hơn. Đừng mong mua lẻ như đi chợ bán lẻ.
Size 100 của Trung Quốc tương đương trẻ mấy tuổi?
Size 100 thường ứng với trẻ cao khoảng một mét, nhưng tuổi tương ứng tuỳ từng trẻ. Cách đúng là hướng dẫn phụ huynh đo chiều cao của con rồi chọn size theo chiều cao, và tham khảo số đo thành phẩm của từng mẫu.
Có cần giấy thử nghiệm cho quần áo trẻ em nhập về không?
Sản phẩm dệt may, đặc biệt cho trẻ em, có quy định về giới hạn một số hoá chất và về nhãn hàng hoá. Yêu cầu cụ thể về chứng nhận, thử nghiệm thay đổi theo quy định hiện hành; hãy kiểm với cơ quan quản lý hoặc đơn vị làm thủ tục nhập khẩu trước khi đặt số lượng.
Mẫu có dây rút ở mũ có nên lấy không?
Với áo cho trẻ nhỏ, nên tránh dây rút ở vùng cổ và mũ, hoặc yêu cầu xưởng bỏ dây, thay bằng chun hay may cố định. Nhiều nước coi đây là lỗi an toàn. Một lựa chọn an toàn hơn cũng giúp bạn dễ giải thích với phụ huynh.
Đi Trực Lý có cần phiên dịch không?
Không bắt buộc, nhiều người đi với ứng dụng dịch và sổ câu hỏi soạn sẵn. Nhưng nếu định đặt mẫu riêng, bàn chuyện vải, in, nhãn, thời gian làm, một người hiểu tiếng và hiểu nghề may sẽ giúp tránh hiểu nhầm đắt giá.
Mùa nào nên đi Trực Lý?
Đi trước mùa bán của shop đủ lâu để tính cả thời gian may, gom và vận chuyển. Đồ thu đông cho miền Bắc cần chuẩn bị sớm; đồ hè bán quanh năm ở miền Nam thì linh hoạt hơn. Tránh dịp Tết Nguyên đán khi xưởng nghỉ dài.