Bốn sàn hay được người bán Việt nhắc tới phục vụ bốn việc khác nhau: 1688 là sàn bán sỉ trong nội địa Trung Quốc, nơi xưởng và công ty thương mại bán theo lô; Taobao là chợ bán lẻ rất lớn của cá nhân và shop nhỏ; Tmall là khu gian hàng của thương hiệu và đại lý được uỷ quyền; Pinduoduo là sàn bán lẻ theo kiểu mua chung, mạnh ở hàng giá thấp. Với người bán nhỏ đi tìm nguồn hàng, 1688 thường là nơi đặt lô, Taobao là nơi xem xu hướng và mua mẫu, còn Tmall và Pinduoduo ít khi là nguồn buôn.
Dùng sai sàn là một trong những lý do người mới thấy "giá Trung Quốc cũng không rẻ": họ so giá lẻ trên Taobao với giá sỉ của người khác, hoặc mua hàng thương hiệu trên Tmall về bán lại mà không có quyền phân phối. Bài này giải thích từng sàn ở mức nguyên lý, đặt cạnh nhau trong một bảng, rồi chỉ cách dùng phối hợp. Giao diện và quy định của các sàn thay đổi thường xuyên; nội dung dưới đây đúng vào thời điểm viết và cần kiểm lại khi bạn dùng.
1688: sàn bán sỉ nội địa của Alibaba
1688 là sàn bán buôn của tập đoàn Alibaba, phục vụ người mua trong nội địa Trung Quốc: chủ tiệm, người bán online, xưởng mua nguyên phụ liệu. Người bán trên đó là nhà sản xuất, công ty thương mại, đại lý cấp trên. Đặc trưng là giá theo bậc số lượng (mua càng nhiều giá mỗi món càng thấp) và số lượng tối thiểu cho mỗi lần mua, thường gọi là 起批量. Nhiều người bán cho phép 混批, tức trộn nhiều mẫu, màu trong một đơn để đạt mức tối thiểu.
Cần phân biệt 1688 với Alibaba.com. Alibaba.com là sàn bán buôn quốc tế, giao diện tiếng Anh, người bán chào hàng cho người mua nước ngoài và thường quen làm đơn xuất khẩu với số lượng lớn. 1688 là sàn nội địa, giao diện tiếng Trung, thanh toán và giao hàng trong Trung Quốc, giá thường sát hơn với giá bán buôn trong nước. Người bán nhỏ Việt Nam hay dùng 1688 qua bên trung gian vì lô nhỏ, nhưng đổi lại phải tự lo khâu đưa hàng qua biên giới.
Một tính năng đáng biết là 一件代发: người bán nhận giao từng món cho người bán lẻ online trong Trung Quốc, không cần mua lô. Với người Việt, điều này có nghĩa là một số mẫu trên 1688 mua được từng chiếc để làm hàng mẫu, dù giá sẽ ở bậc cao nhất. Mua nhiều thì dùng bậc giá sỉ; mua thử thì dùng hình thức này.
Taobao: chợ bán lẻ khổng lồ
Taobao ra đời năm 2003, cũng thuộc nhóm Alibaba, là nơi hàng triệu người bán cá nhân và shop nhỏ bán lẻ cho người tiêu dùng. Sự đa dạng là điểm mạnh nhất: gần như mọi kiểu sản phẩm, mọi mức giá, mọi phong cách đều có. Nhiều mẫu thời trang, phụ kiện xuất hiện trên Taobao trước khi lan ra nơi khác, nên người bán Việt hay lướt Taobao để nắm xu hướng.
Taobao có hệ thống đánh giá của người mua rất phong phú: chữ, ảnh người mua tự chụp, đánh giá bổ sung sau một thời gian dùng, mục hỏi đáp giữa người mua với nhau. Đây là nguồn thông tin quý để đoán chất lượng thật của một mẫu, kể cả khi bạn định mua mẫu đó ở chỗ khác. Danh mục này có bài riêng về cách đọc đánh giá Taobao.
Giá trên Taobao là giá lẻ. Một số shop có giá khi mua nhiều, nhưng nhìn chung Taobao không phải nơi đặt lô sỉ. Nhiều shop Taobao chính là người mua lại hàng từ 1688 hoặc từ chợ sỉ rồi bán lẻ. Vì vậy cách dùng hợp lý là: thấy mẫu hay trên Taobao, rồi tìm nguồn của mẫu đó trên 1688 hoặc ở vùng sản xuất. Mua ở Taobao khi cần một vài chiếc làm mẫu, hoặc khi mặt hàng chỉ có ở shop lẻ.
Tmall: khu gian hàng của thương hiệu
Tmall tách ra từ khu "Taobao Mall" và nay là nơi các thương hiệu, nhà phân phối được uỷ quyền mở gian hàng. Người mua thường phân biệt ba loại gian: gian chính hãng của thương hiệu (旗舰店), gian chuyên bán một thương hiệu do đại lý được uỷ quyền vận hành (专卖店), và gian kinh doanh nhiều thương hiệu trong một ngành (专营店). Điều kiện mở gian trên Tmall chặt hơn Taobao, nên mức tin cậy về nguồn gốc cao hơn.
Với người bán nhỏ Việt Nam, Tmall ít khi là nguồn buôn. Giá là giá bán lẻ của thương hiệu, không có bậc sỉ đáng kể. Quan trọng hơn, mua hàng có thương hiệu trên Tmall về bán lại ở Việt Nam đụng tới chuyện quyền phân phối, chứng từ nhập khẩu và có khi các yêu cầu công bố, ghi nhãn. Mua để dùng hoặc làm quà là một chuyện; mua về để buôn là chuyện khác, phải tìm hiểu kỹ quy định hiện hành.
Tmall vẫn có ích theo cách gián tiếp: xem cách thương hiệu mô tả sản phẩm, chụp ảnh, trình bày thông số, để học cách làm trang sản phẩm cho hàng không thương hiệu của chính bạn. Và khi nghi ngờ một mẫu trên sàn khác là hàng nhái, đối chiếu với gian chính hãng trên Tmall giúp nhận ra điểm khác.
Pinduoduo và các sàn khác
Pinduoduo ra đời năm 2015 với mô hình mua chung: người mua rủ thêm người cùng mua để được giá thấp hơn, chia sẻ qua mạng xã hội. Sàn này phát triển rất nhanh nhờ hàng giá thấp, nông sản và người mua ở các thành phố nhỏ. Người bán gồm cả xưởng bán thẳng lẫn người bán lẻ. Chất lượng trải rất rộng, từ hàng tốt giá rẻ tới hàng kém.
Với người bán Việt, Pinduoduo đôi khi hữu ích để biết mức giá thấp nhất mà một kiểu hàng có thể đạt trong nội địa Trung Quốc, hoặc để tìm xưởng nhỏ bán thẳng. Nhưng đây vẫn là sàn bán lẻ: không có cơ chế sỉ như 1688, đánh giá dễ bị nhiễu bởi số lượng đơn rất lớn giá rất thấp, và việc mua số lượng nhiều qua trung gian thường không thuận như 1688.
Ngoài ra còn JD, sàn mạnh về điện tử, điện máy và đồ gia dụng, nổi tiếng với hệ thống kho vận riêng và phần hàng tự doanh. Với người bán nhỏ, JD gần với Tmall hơn: phù hợp để tham khảo hàng thương hiệu, ít khi là nguồn buôn. Các sàn video ngắn có bán hàng cũng ngày càng lớn ở Trung Quốc, nhưng là kênh bán lẻ, không phải nơi tìm lô sỉ.
Hiểu lầm khi so giá giữa các sàn
Hiểu lầm phổ biến nhất là đặt giá thấp nhất trên 1688 cạnh giá một shop Taobao rồi kết luận shop Taobao "ăn chênh" gấp mấy lần. So như vậy là so hai thứ khác nhau: giá sỉ ở bậc số lượng lớn chưa có ship, với giá lẻ một chiếc đã gồm ship nội địa, đóng gói đẹp, đổi trả bảy ngày và công trả lời khách. Muốn biết chênh thật, phải so cùng số lượng, cùng điều kiện giao, cùng chất lượng.
Hiểu lầm thứ hai là coi hai trang có cùng ảnh là cùng một hàng. Trên cả bốn sàn, rất nhiều người bán dùng chung ảnh của một mẫu, trong khi hàng giao đi có thể đến từ những xưởng khác nhau với vải, phụ kiện, đường may khác nhau. Giá chênh giữa hai trang cùng ảnh nhiều khi phản ánh đúng chênh lệch chất lượng. Cách duy nhất để biết là mua mẫu từ cả hai.
Hiểu lầm thứ ba là tin rằng giá trên Pinduoduo cho thấy "giá gốc thật". Giá rất thấp trên sàn mua chung có thể là hàng tồn, hàng loại, hàng chất liệu khác, hoặc giá bán lỗ để kéo đơn trong một đợt. Dùng nó làm mốc tham khảo thì được, nhưng nếu mặt hàng của bạn có chất lượng ổn định thì giá về tay của bạn khó và cũng không nên chạm mức đó.
Bảng so sánh bốn sàn
Bảng dưới tóm theo góc người bán nhỏ Việt Nam đi tìm nguồn. Đánh giá ở mức tương đối, không xếp hạng sàn nào hơn sàn nào.
| Sàn | Người bán chủ yếu | Kiểu giá | Dùng tốt cho | Không nên dùng cho |
|---|---|---|---|---|
| 1688 | Xưởng, công ty thương mại, đại lý | Bậc theo số lượng, có tối thiểu | Đặt lô sỉ, tìm nguồn của mẫu đã biết | Mua hàng thương hiệu để buôn |
| Taobao | Cá nhân, shop nhỏ, cả shop lớn | Giá lẻ | Xem xu hướng, đọc đánh giá, mua vài chiếc mẫu | Đặt lô số lượng lớn |
| Tmall | Thương hiệu, đại lý uỷ quyền | Giá lẻ của thương hiệu | Tham khảo hàng chính hãng, mua để dùng | Nguồn buôn hàng thương hiệu khi không có quyền phân phối |
| Pinduoduo | Xưởng bán thẳng, người bán lẻ | Giá lẻ thấp, mua chung | Biết mặt bằng giá thấp, tìm xưởng nhỏ | Dựa vào để đặt lô ổn định |
| JD | Tự doanh và gian hàng | Giá lẻ | Tham khảo điện tử, gia dụng thương hiệu | Nguồn buôn cho người nhỏ |
Cả năm sàn đều phục vụ người mua trong Trung Quốc là chính. Người bán Việt dùng chúng gần như luôn phải qua một bên trung gian hoặc một kho gom để đưa hàng về; đó là phần việc của danh mục "Order hàng qua trung gian".
Dùng các sàn phối hợp: một quy trình mẫu
Không cần chọn một sàn duy nhất. Nhiều người bán nhỏ đi theo trình tự sau:
- Lướt Taobao và các kênh bán lẻ để thấy kiểu hàng nào đang được mua, đọc đánh giá để biết người dùng khen chê gì.
- Lấy ảnh mẫu đó tìm trên 1688 để ra danh sách người bán sỉ cùng kiểu; so giá bậc, đơn tối thiểu, có cho trộn mẫu không.
- Lọc còn hai ba người bán, đặt mỗi người một vài chiếc làm mẫu (qua hình thức giao từng món nếu có).
- Khi mẫu về, so với nhau và với ảnh người mua trên Taobao; chọn người bán có chất lượng hợp với giá bạn định bán.
- Đặt lô nhỏ đầu tiên với người bán đã chọn, ghi sổ, kiểm kỹ, rồi mới tăng số lượng.
- Thỉnh thoảng xem lại Pinduoduo và các sàn khác để biết mặt bằng giá thấp, phòng trường hợp đối thủ có nguồn rẻ hơn.
Quy trình này không cần giỏi tiếng Trung: tìm bằng ảnh, đọc số, dùng ứng dụng dịch cho phần chữ. Những từ khoá cần thiết nhất có trong danh mục tiếng Trung cho người đánh hàng của trang.
Câu hỏi thường gặp
Người Việt có tự mua trên 1688 được không?
Về nguyên tắc 1688 phục vụ người mua trong nội địa Trung Quốc, giao hàng tới địa chỉ ở Trung Quốc và thanh toán bằng phương thức nội địa. Người ở Việt Nam thường đặt qua bên trung gian hoặc tự đặt rồi gửi về một kho gom ở Trung Quốc. Điều kiện mở tài khoản và thanh toán cho người nước ngoài thay đổi theo thời gian, cần kiểm lại.
Giá trên 1688 có luôn thấp hơn Taobao không?
Thường giá sỉ trên 1688 thấp hơn giá lẻ cùng kiểu trên Taobao, vì đó là giá cho người mua lô. Nhưng nếu bạn mua ít hơn đơn tối thiểu hoặc mua từng món, giá bậc cao nhất trên 1688 có khi ngang giá Taobao. So sánh phải ở cùng số lượng và cùng chất lượng.
Mua hàng trên Tmall về bán lại có hợp pháp không?
Việc mua về bán lại liên quan tới nguồn gốc hợp pháp của hàng khi vào Việt Nam, chứng từ nhập khẩu, ghi nhãn và có khi quyền phân phối của thương hiệu tại Việt Nam. Mua lẻ qua kênh không chứng từ để buôn có rủi ro khi bị kiểm tra. Cần tìm hiểu quy định hiện hành trước khi làm.
Pinduoduo có phải là nơi tìm nguồn hàng rẻ nhất?
Pinduoduo thường có mặt bằng giá lẻ thấp, nhưng giá thấp đi kèm chất lượng trải rộng, và sàn không có cơ chế bán sỉ như 1688. Với người buôn, giá về tay cùng chất lượng ổn định quan trọng hơn giá lẻ thấp nhất. Dùng Pinduoduo để tham khảo hơn là để đặt lô.
Alibaba.com và 1688 khác nhau ở điểm nào quan trọng nhất?
Alibaba.com hướng tới người mua nước ngoài, người bán quen với đơn xuất khẩu, chứng từ và số lượng lớn; 1688 hướng tới người mua nội địa với lô nhỏ hơn và giá sát thị trường trong nước. Doanh nghiệp nhập chính ngạch hay dùng Alibaba.com; người bán nhỏ đặt lô nhỏ hay dùng 1688 qua trung gian.
Có cần biết tiếng Trung để dùng các sàn này?
Không bắt buộc. Tìm bằng hình ảnh và ứng dụng dịch giúp đọc phần lớn thông tin. Tuy vậy, biết từ khoá về chất liệu, số lượng tối thiểu, trộn mẫu và vài mẫu câu hỏi người bán sẽ giúp bạn tìm nhanh và tránh hiểu nhầm, nhất là ở phần thông số và điều kiện bán.