Giá về tay của một món hàng Trung Quốc là tổng mọi khoản bạn phải trả để món đó nằm trong tay bạn ở Việt Nam, sẵn sàng bán. Công thức gọn: giá gốc đã quy đổi + phần phí ship nội địa Trung Quốc chia cho món đó + phí trung gian + phần cước về Việt Nam chia theo cân nặng hoặc thể tích + phần hao hụt do lỗi, thiếu. Giá trên trang sàn chỉ là lớp đầu tiên.
Tính sai giá về tay là lý do phổ biến nhất khiến người mới bán đắt hàng mà vẫn lỗ. Bài này đi từng lớp, chỉ cách phân bổ những khoản tính chung cho cả đơn xuống từng món, và làm một ví dụ giả định với ba mặt hàng có đặc điểm khác nhau để thấy vì sao cùng một mức giá gốc lại cho giá về tay rất khác nhau.
Công thức năm lớp
Viết giá về tay của một món thành năm lớp cộng dồn. Mỗi lớp có một cách tính riêng:
- Giá gốc quy đổi: giá mỗi món trên trang (ở đúng bậc số lượng bạn mua) nhân với tỷ giá mà bên thanh toán áp cho bạn tại thời điểm trả tiền, không phải tỷ giá bạn thấy trên tin tức.
- Ship nội địa Trung Quốc: phí từ shop tới kho phía Trung Quốc. Mỗi shop tính một lần cho cả đơn của shop đó, nên phải chia cho số món trong đơn.
- Phí trung gian: phí mua hộ (thường tính theo phần trăm tiền hàng hoặc cố định mỗi đơn), cộng các phí tuỳ chọn như kiểm đếm, đóng gỗ, bảo hiểm.
- Cước về Việt Nam: tính theo cân nặng thực hoặc cân nặng quy đổi từ thể tích, lấy số lớn hơn, rồi phân bổ cho từng món.
- Hao hụt: phần món lỗi, thiếu, hỏng trên đường mà bạn không đòi lại được, chia đều lên số món còn bán được.
Ngoài năm lớp này, một số người cộng thêm phí chuyển tiền và chênh lệch quy đổi như một lớp riêng. Cách nào cũng được, miễn là không bỏ sót và mọi lô đều tính cùng một cách để so sánh được với nhau.
Phân bổ cước: theo cân nặng hay theo thể tích
Cước vận chuyển hàng từ Trung Quốc về thường được tính theo cân nặng, nhưng với hàng nhẹ mà chiếm nhiều chỗ, bên vận chuyển sẽ quy đổi thể tích thành "cân nặng tính cước". Cách quy đổi thường gặp là lấy dài nhân rộng nhân cao của kiện (đo bằng centimet) rồi chia cho một hệ số do bên vận chuyển quy định. Kết quả lớn hơn cân nặng thực thì tính theo kết quả đó. Có bên tính theo khối cho hàng đi chậm thay vì theo cân. Hệ số và cách tính khác nhau giữa các bên, phải hỏi và ghi lại. Cũng hỏi luôn họ đo kiện trước hay sau khi gia cố, vì lớp đóng gỗ hoặc thùng ngoài làm kiện to thêm và cước tăng theo.
Hệ quả cho người bán nhỏ: gối, thú bông, hộp rỗng, đồ nhựa cồng kềnh, đèn trang trí có thể bị tính cước gấp vài lần so với cân nặng thật. Một mẫu có giá gốc thấp nhưng chiếm chỗ có khi có giá về tay cao hơn một mẫu giá gốc gấp đôi mà nhỏ gọn.
Khi một kiện chứa nhiều mặt hàng, cách phân bổ cước công bằng là theo phần mà mỗi mặt hàng góp vào cân nặng tính cước. Nếu kiện bị tính theo cân nặng thực, chia theo cân nặng từng món. Nếu bị tính theo thể tích, chia theo thể tích mỗi món chiếm. Chia đều theo số món là cách nhanh nhưng làm méo giá: món nhỏ gánh hộ món to, và bạn sẽ định giá sai cả hai.
Ví dụ giả định: một đơn ba mặt hàng
Giả sử bạn đặt từ hai shop, gồm ba mặt hàng. Mọi số liệu là ví dụ giả định, đã quy đổi sẵn ra đồng để dễ theo dõi. Phí trung gian giả định 5% tiền hàng. Kiện về Việt Nam bị tính cước theo thể tích, tổng cước 1.800.000 đồng, được chia theo thể tích mỗi mặt hàng chiếm.
| Khoản | Kẹp tóc (200 chiếc) | Túi vải (50 chiếc) | Gối tựa (20 chiếc) |
|---|---|---|---|
| Giá gốc mỗi món | 5.000đ | 40.000đ | 60.000đ |
| Tiền hàng | 1.000.000đ | 2.000.000đ | 1.200.000đ |
| Ship nội địa (shop A gửi kẹp và túi 60.000đ; shop B gửi gối 80.000đ) | 20.000đ | 40.000đ | 80.000đ |
| Phí trung gian 5% | 50.000đ | 100.000đ | 60.000đ |
| Thể tích chiếm trong kiện | 5% | 25% | 70% |
| Cước về Việt Nam phân bổ | 90.000đ | 450.000đ | 1.260.000đ |
| Tổng chi cho mặt hàng | 1.160.000đ | 2.590.000đ | 2.600.000đ |
| Món bán được sau hao hụt | 196 | 49 | 19 |
| Giá về tay mỗi món | khoảng 5.900đ | khoảng 52.900đ | khoảng 136.800đ |
Kẹp tóc về tay chỉ cao hơn giá gốc khoảng 18%. Túi vải cao hơn khoảng 32%. Gối tựa, vì cồng kềnh, có giá về tay hơn gấp đôi giá gốc. Nếu bạn chia cước đều theo số món (270 món), mỗi món gánh khoảng 6.700 đồng, gối sẽ bị tính rẻ đi rất nhiều còn kẹp tóc bị tính đắt gấp đôi, và bạn sẽ định giá bán sai cả ba.
Ship nội địa của shop A được chia theo tỷ lệ tiền hàng giữa kẹp và túi; bạn có thể chia theo cân nặng nếu chênh lệch cân nặng lớn. Điều quan trọng là thống nhất một cách chia cho mọi lô.
Thử nhìn lại: nếu bạn định bán gối tựa ở mức giá mà người bán khác đang để, tính theo giá gốc 60.000đ thì có vẻ lời rất dày, nhưng tính theo giá về tay gần 137.000đ thì có thể đã lỗ. Đây chính là kiểu sai mà bảng chia lớp giúp bạn tránh.
Đưa hao hụt vào giá như thế nào
Hao hụt gồm món lỗi không đổi được, món thiếu khi kiểm mà không đòi được, món hỏng trên đường. Cách xử lý đúng là cộng tổng chi phí của mặt hàng rồi chia cho số món bán được, không chia cho số món đã mua. Trong ví dụ trên, 200 kẹp tóc mua nhưng chỉ 196 chiếc bán được, nên mỗi chiếc gánh phần chi phí của 4 chiếc hỏng.
Khi chưa có hàng về để biết hao hụt thật, dùng một tỷ lệ ước tính theo kinh nghiệm cho từng nhóm hàng. Hàng cứng, đơn giản, ít chi tiết thường hao hụt thấp; hàng dễ vỡ, quần áo có nhiều size và màu, đồ điện tử nhỏ thường hao hụt cao hơn. Sau mỗi lô, cập nhật tỷ lệ này bằng số thực tế của chính bạn.
Một điểm hay bị lẫn: hàng bị giảm giá để xả không phải hao hụt, mà là giá bán bình quân thấp hơn dự kiến. Hai thứ nên ghi riêng. Hao hụt cho biết chất lượng nguồn hàng và khâu vận chuyển; giảm giá xả cho biết khả năng chọn mẫu và dự báo số lượng của bạn.
Từ giá về tay tới giá bán: những gì còn phải cộng
Giá về tay mới là giá vốn của món hàng khi nằm trong kho. Muốn ra giá bán có lời, còn phải tính phần chi phí bán phân bổ cho mỗi món. Các khoản thường gặp:
- Bao bì bán lẻ: túi, hộp, giấy lót, tem dán, thẻ cảm ơn.
- Phí kênh bán: phí sàn thương mại điện tử ở Việt Nam, phí thanh toán, phí thu hộ. Mỗi sàn và mỗi thời điểm một khác, đọc kỹ biểu phí của kênh bạn dùng.
- Phần phí giao hàng bạn gánh khi chạy miễn phí giao hàng hoặc trợ giá.
- Chi phí quảng cáo chia cho số đơn quảng cáo mang lại.
- Hàng hoàn: phần trăm đơn bị trả lại nhân với chi phí mỗi lần hoàn.
- Chi phí cố định của shop (thuê chỗ, điện, mạng, công) chia cho số món bán mỗi tháng.
Cộng giá về tay với các khoản này ra chi phí đầy đủ mỗi món. Giá bán phải nằm trên mức đó một khoảng đủ cho phần lời bạn cần và cho những lần phải giảm giá. Nếu giá thị trường của mẫu đó đã thấp hơn chi phí đầy đủ của bạn, vấn đề nằm ở nguồn hàng hoặc mẫu hàng, không phải ở giá bán.
Giá về tay đổi theo số lượng đặt
Ba trong năm lớp chi phí có phần cố định: ship nội địa tính theo đơn của mỗi shop, phí trung gian có khi có mức tối thiểu mỗi đơn, và cước về Việt Nam thường có mức tính tối thiểu mỗi kiện. Khi số lượng nhỏ, các phần cố định này chia cho ít món nên mỗi món gánh nặng. Tăng số lượng, phần cố định trên mỗi món giảm, cộng với giá bậc thang của người bán, giá về tay đi xuống.
Ví dụ giả định với mẫu túi vải ở trên: nếu chỉ lấy 10 chiếc thay vì 50, giá gốc có thể cao hơn vì chưa đạt bậc sỉ, khoản ship nội địa của shop gần như giữ nguyên nhưng chia cho ít món, và phần cước tối thiểu của kiện cũng vậy. Kết quả là giá về tay mỗi chiếc có thể cao hơn một phần đáng kể so với khi lấy 50 chiếc, dù giá gốc trên trang chỉ chênh ít.
Điều này không có nghĩa là cứ đặt nhiều cho rẻ. Mỗi chiếc rẻ đi một chút nhưng số chiếc phải bán tăng lên, và hàng không bán được thì giá về tay thấp cũng thành lỗ. Cách làm hợp lý là tính giá về tay ở hai hoặc ba mức số lượng, rồi đặt câu hỏi: với tốc độ bán mình đã biết, mức nào bán hết trong khoảng thời gian chấp nhận được. Mức đó mới là số lượng nên đặt, không phải mức có giá đẹp nhất.
Sai lầm hay gặp khi tính giá về tay
Lấy giá ở bậc số lượng mình không đạt tới. Trang 1688 thường hiện giá thấp nhất ở bậc số lượng lớn. Mua ít hơn mức đó thì giá thật cao hơn, có khi cao hơn đáng kể.
Quên ship nội địa khi đặt từ nhiều shop. Mười mẫu từ mười shop là mười khoản ship nội địa. Với đơn nhỏ, khoản này có thể ngang phí trung gian.
Ước cước theo cân nặng của hàng mà quên bao bì. Hộp giấy, túi ni lông, xốp chèn đều có cân nặng và thể tích. Hàng đóng hộp riêng từng chiếc có thể nặng và chiếm chỗ hơn bạn nghĩ.
Dùng tỷ giá tham khảo thay vì tỷ giá thanh toán thật. Bên trung gian áp tỷ giá riêng. Chênh lệch nhỏ trên mỗi đơn vị tiền nhưng nhân lên với tổng tiền hàng thì không nhỏ.
Không tính lại sau khi hàng về. Giá về tay dự tính chỉ là kế hoạch. Khi có hoá đơn cước thật và số món lỗi thật, tính lại và dùng số đó để định giá, không dùng số dự tính. Chênh lệch giữa hai con số cũng là bài học cho lần dự tính sau.
Câu hỏi thường gặp
Có công cụ nào tính giá về tay tự động không?
Một bảng tính đơn giản là đủ: mỗi dòng một mặt hàng, các cột theo năm lớp chi phí, công thức chia cước theo cân nặng hoặc thể tích. Tự lập bảng giúp bạn hiểu từng con số; công cụ có sẵn của bên trung gian thường chỉ tính phần họ thu, không tính hao hụt và chi phí bán của bạn.
Nên đo kích thước hàng thế nào khi chưa có hàng trong tay?
Nhiều trang sản phẩm có ghi kích thước và cân nặng đóng gói; có thể hỏi người bán kích thước thùng và số món mỗi thùng. Nếu không có, ước lượng rộng tay hơn một chút. Sau lô đầu, ghi lại cân nặng và thể tích thật của từng mẫu để lần sau tính sát.
Tỷ giá thay đổi giữa lúc đặt và lúc thanh toán thì tính theo lúc nào?
Tính theo tỷ giá tại thời điểm bạn thật sự trả tiền, vì đó là số tiền đồng thực sự rời khỏi túi bạn. Khi dự tính trước, nên chừa một khoảng cho biến động, nhất là khi từ lúc báo giá tới lúc thanh toán có khoảng cách vài ngày.
Thuế nhập khẩu có nằm trong giá về tay không?
Nếu hàng được đưa về theo hình thức có khai báo và nộp thuế, các khoản thuế và phí đó phải nằm trong giá về tay. Khi thuê trung gian, hỏi rõ cước họ báo đã bao gồm những gì và hàng đi theo hình thức nào. Thuế suất cụ thể theo quy định hiện hành của từng nhóm hàng.
Giá về tay cao hơn giá mối sỉ trong nước thì có nên tự đặt nữa không?
Nếu sau khi cộng đủ mọi lớp mà giá về tay vẫn cao hơn giá lấy của mối sỉ trong nước, thì với mẫu đó, tự đặt không còn lợi thế giá. Bạn chỉ nên tiếp tục nếu đổi lại được thứ khác như mẫu riêng, chất lượng tốt hơn hoặc chủ động thời gian.
Có cần tính giá về tay riêng cho từng màu, từng size không?
Thường không cần nếu các màu, size cùng giá gốc và cùng cỡ đóng gói. Nhưng nếu size lớn có giá gốc cao hơn hoặc nặng hơn rõ rệt, như quần áo cỡ đại hay giày cỡ to, nên tách ra để giá bán từng size phản ánh đúng chi phí.