Hàng Châu (Hangzhou), thủ phủ tỉnh Chiết Giang, hợp với hai kiểu người bán Việt: shop thời trang nữ cần mẫu thay nhanh, và người bán lụa, khăn lụa, đồ lụa. Khu bán sỉ quần áo nổi tiếng nhất ở đây là Tứ Quý Thanh (四季青, Sijiqing), mạnh về thời trang nữ, mở cửa từ rất sớm. Lụa là đặc sản lâu đời của vùng, nhưng chính vì vậy mà thị trường cũng lẫn nhiều vải pha, vải giả lụa.
Người bán nhỏ thường đi Hàng Châu ghép với Nghĩa Ô, Thiệu Hưng hoặc Thượng Hải trong một chuyến, vì các thành phố này nối với nhau bằng tàu cao tốc. Bài này nói về những gì nên biết trước khi đặt chân tới Tứ Quý Thanh, cách tự kiểm lụa ở mức cơ bản, một ngày mẫu và các lỗi hay gặp với hàng thời trang nữ.
Vì sao Hàng Châu mạnh về thời trang nữ
Hàng Châu không phải nơi có nhiều xưởng may nhất Trung Quốc, nhưng là nơi gặp nhau của ba thứ: các xưởng may quanh vùng Chiết Giang và Giang Tô, nguồn vải lớn từ Kha Kiều (Thiệu Hưng) cách không xa, và một lượng rất lớn người bán hàng trực tuyến trong nước. Hàng Châu cũng là nơi đặt trụ sở của nhiều doanh nghiệp thương mại điện tử lớn, nên quanh thành phố mọc lên rất nhiều shop online, studio chụp ảnh và nhà cung cấp phục vụ họ.
Hệ quả với người bán Việt là mẫu ra nhanh và thiên về phong cách nữ tính, công sở, dạo phố, hợp thị hiếu khách nữ ở các thành phố lớn. Đổi lại, vòng đời một mẫu cũng ngắn: mẫu bạn thấy tuần này có thể tuần sau đã bị thay. Nếu shop của bạn sống bằng việc ra mẫu mới mỗi tuần, đây là điểm lợi; nếu bạn bán một vài mẫu cơ bản quanh năm, các vùng sản xuất chuyên dòng như Thường Thục hay chính xưởng ở các tỉnh khác có thể ổn định hơn.
So với Quảng Châu, nơi có hệ chợ sỉ quần áo đa dạng hơn cả về phân khúc lẫn kiểu dáng, Hàng Châu hẹp hơn nhưng tập trung. Nhiều người bán Việt chọn Hàng Châu khi đã đi Quảng Châu vài lần và muốn tìm nguồn có phong cách khác cho shop.
Tứ Quý Thanh vận hành thế nào
Một cụm nhiều toà nhà, không phải một chợ. Tên Tứ Quý Thanh được dùng cho cả một khu với nhiều trung tâm bán sỉ, mỗi trung tâm có phân khúc riêng: có nơi bán hàng giá phổ thông số lượng lớn, có nơi thiên về hàng thiết kế, đơn tối thiểu cao hơn. Người mới nên đi một vòng ngoài trước khi vào sâu một toà.
Mở sớm, đông nhất vào buổi sáng. Như nhiều chợ quần áo sỉ ở Trung Quốc, khu này hoạt động mạnh từ sáng sớm, khi người bán lẻ và người lấy hàng cho shop online kéo đến. Tới muộn vẫn mua được, nhưng mẫu mới có thể đã hết dây size và chủ gian bận đóng hàng.
Bán theo dây size, theo màu. Đơn vị mua thường là một dây (đủ các size của một mẫu) hoặc một số chiếc tối thiểu mỗi màu. Hỏi trước có được lấy lẻ màu, lẻ size không; nhiều gian chỉ cho lấy dây đủ.
Hàng sẵn và hàng đặt lại. Mẫu trong gian thường có hàng sẵn ít; nếu đặt nhiều phải chờ xưởng làm thêm. Khi đặt lại, chất vải và màu có thể lệch nhẹ so với lô đầu vì vải khác lô nhuộm.
Đổi trả có điều kiện. Một số gian cho đổi hàng lỗi trong thời gian ngắn nếu còn nguyên tem, nhiều gian không đổi. Hỏi rõ và ghi lại câu trả lời trước khi trả tiền.
Lụa tơ tằm, lụa pha và vải giả lụa: tự kiểm ở mức cơ bản
Lụa là mặt hàng dễ bị gọi sai tên nhất. Bảng dưới không thay cho kiểm nghiệm thành phần, nhưng giúp bạn loại bớt hàng ghi sai trước khi đặt số lượng:
| Cách kiểm | Lụa tơ tằm (thường thấy) | Vải tổng hợp giả lụa (thường thấy) |
|---|---|---|
| Đọc thành phần | Ghi 100% tơ tằm (真丝, 桑蚕丝) | Ghi polyester (涤纶), hoặc chỉ ghi chung "lụa" mà không có thành phần |
| Chạm tay | Mát, mềm, ấm dần theo tay | Trơn, có thể hơi bóng nhựa, giữ lạnh lâu |
| Vò rồi thả | Có nếp nhăn nhẹ | Ít nhăn, đàn hồi về nhanh |
| Thử đốt một sợi (nếu được phép) | Cháy chậm, mùi như tóc cháy, tro bóp ra bột | Co lại, chảy, mùi nhựa, đầu sợi vón cục cứng |
| Ánh vải | Ánh dịu, đổi theo góc nhìn | Ánh đều, sáng gắt hơn |
Thử đốt chỉ làm với một sợi rút ra từ mép mẫu, nơi an toàn, và chỉ khi người bán đồng ý. Với lụa pha (tơ tằm trộn sợi khác), các cách tay chỉ cho kết quả lưng chừng; khi bán hàng ghi "tơ tằm" với khách, bạn nên có giấy kết quả kiểm thành phần hoặc ít nhất ghi đúng như nhãn nhà cung cấp, không tự nâng hạng.
Với khăn lụa in hình, hỏi thêm độ bền màu khi giặt và khi để nắng. Hàng in rẻ hay phai sau vài lần giặt, khách quay lại đổi là bạn chịu.
Một ngày mẫu ở Hàng Châu cho shop thời trang nữ
Ví dụ giả định cho một chủ shop online đi một mình, đã ở khách sạn gần khu chợ từ tối hôm trước:
- Dậy sớm, tới khu Tứ Quý Thanh khi chợ vừa đông. Đi một vòng quanh các toà để xem phân khúc, chưa mua.
- Chọn hai toà hợp phân khúc shop. Đi từ tầng trên xuống, chụp mẫu kèm danh thiếp, ghi giá dây, số size, đơn tối thiểu.
- Giữa buổi sáng, quay lại ba đến năm gian ưng nhất, xin cầm mẫu xem kỹ đường may, khoá kéo, lót trong; hỏi có hàng sẵn bao nhiêu.
- Trưa nghỉ, ngồi lọc ảnh, tính sơ chi phí về tay cho từng mẫu (giá gốc, cước nội địa, cước về Việt Nam, hao hụt) bằng số ví dụ của chính bạn.
- Đầu chiều, chốt các mẫu chắc chắn, mỗi mẫu một dây hoặc vài dây để thử thị trường; nhờ gian giao về điểm gom hoặc tự mang về khách sạn nếu ít.
- Chiều muộn, nếu còn sức, ghé một khu bán lụa để xem chất liệu và hỏi đơn tối thiểu; tối kiểm lại hàng đã nhận, đếm size, ghi những gì còn thiếu.
Một ngày như trên đủ cho lô thử. Nếu định đặt mẫu riêng (sửa dáng, đổi màu), cần thêm ngày để trao đổi với gian, vì họ phải hỏi lại xưởng.
Đặt hàng lụa: khăn, đồ ngủ và vải lụa theo mét
Người bán lụa nhỏ ở Việt Nam thường lấy ba nhóm: khăn lụa in hoặc dệt hoa, đồ ngủ và áo mặc nhà bằng lụa, và vải lụa theo mét cho thợ may. Ba nhóm này có ba cách đặt khác nhau. Khăn thường bán theo chục hoặc theo hộp, mỗi mẫu nhiều màu; đồ ngủ bán theo dây size như quần áo; vải theo mét thì bán theo cuộn hoặc theo số mét tối thiểu mỗi màu.
Với khăn, điều nên hỏi là định lượng vải (vải dày hay mỏng, thường được nói bằng đơn vị momme với lụa tơ tằm), kiểu viền (viền cuốn tay hay viền máy), và cách in. Hai chiếc khăn cùng kích thước nhìn giống nhau trong ảnh có thể khác hẳn khi cầm: một chiếc rủ mềm, một chiếc cứng và phai sau vài lần giặt. Xin hai mẫu ở hai mức định lượng khác nhau để tự cảm nhận, rồi mới chọn mức hợp túi tiền khách của mình.
Với đồ ngủ, hỏi thành phần của cả lớp vải chính và phần viền, chun, ren. Đồ ngủ ghi "lụa" mà thực chất là satin polyester rất phổ biến; satin là kiểu dệt, không phải thành phần, nên hai chữ này không thay nhau được. Khi bán, ghi đúng "satin" hay "tơ tằm" giúp bạn tránh tranh cãi với khách.
Với vải theo mét, hỏi khổ vải, màu theo lô nhuộm và có cắt mẫu nhỏ để mang về không. Mẫu cắt kèm số màu của gian là thứ bạn cần giữ để đặt lại từ xa; mất mẫu là lần sau phải mô tả màu bằng lời, rất dễ sai.
Đi lại: Hàng Châu trong chuyến nhiều thành phố
Hàng Châu có sân bay quốc tế lớn và nhiều ga tàu, trong đó ga Hàng Châu Đông là đầu mối tàu cao tốc đi các tỉnh. Từ Hàng Châu, đi Nghĩa Ô, Thiệu Hưng hay Thượng Hải bằng tàu cao tốc đều tính bằng giờ, nên nhiều người ghép ba bốn thành phố trong một chuyến. Lịch bay thẳng từ Việt Nam tới Hàng Châu có thể có hoặc không tuỳ thời điểm; nếu không, đường phổ biến là bay tới Thượng Hải rồi đi tàu.
Trong thành phố có tàu điện ngầm, taxi và xe gọi qua ứng dụng. Khu chợ quần áo sáng sớm thường kẹt vì xe chở hàng; nếu ở gần, đi bộ hoặc taxi ngắn là cách đỡ tốn thời gian nhất. Hàng mua nhiều đừng ôm lên tàu: quần áo cồng kềnh vượt nhanh giới hạn hành lý tàu cao tốc, nên gom về điểm gửi hàng ngay trong thành phố.
Chỗ ở nên chọn theo giờ chợ: vì khu quần áo đông từ sáng sớm, ở gần đó giúp bạn tới đúng lúc mà không phải dậy từ nửa đêm. Khi đặt phòng, hỏi trước khách sạn có nhận khách mang hộ chiếu nước ngoài không, vì không phải cơ sở lưu trú nào cũng làm thủ tục đăng ký cho người nước ngoài. Hỏi thêm có chỗ để tạm vài bao hàng trong ngày và có nhận hàng do gian gửi tới không.
Thông tin ga, tuyến, khu chợ có thể thay đổi; kiểm lại trên nguồn chính thức gần ngày đi.
Lưu ý riêng với hàng thời trang nữ lấy ở Hàng Châu
Những điểm dưới đây là lỗi mà người bán nhỏ hay gặp sau khi hàng về:
- Size Trung Quốc nhỏ hoặc lệch dáng. Đừng chỉ đọc chữ S, M, L; xin số đo cm của từng size (vòng ngực, eo, dài áo) và so với bảng size shop đang dùng.
- Ảnh mẫu khác hàng thật. Nhiều gian dùng ảnh chụp studio đẹp hơn hàng lô. Nếu định dùng ảnh của gian để bán online, kiểm quyền dùng ảnh và chụp lại bằng hàng thật cho trung thực.
- Hàng "thiết kế" có thể là bản sao. Mẫu giống hệt sản phẩm của một thương hiệu nổi tiếng, có in tên hay hoạ tiết đặc trưng, là hàng có rủi ro vi phạm nhãn hiệu, kiểu dáng; người bán lại ở Việt Nam vẫn có thể bị xử lý.
- Vải pha ghi sai. Áo ghi "lụa" nhưng thực chất là polyester: khi bán hãy ghi đúng thành phần, khách hiểu đúng thì ít đổi trả.
- Mùa hàng ngược nhịp. Hàng thu đông ở Hàng Châu lên kệ sớm hơn nhu cầu ở miền Nam Việt Nam; người bán phía Nam nên chọn chất liệu mỏng hơn hoặc đổi cách chọn mẫu theo khí hậu.
- Chứng từ. Giữ phiếu bán hàng của từng gian; hàng kinh doanh về Việt Nam cần đi đường có chứng từ, và tiệm cần chứng minh được nguồn gốc khi bị kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Tứ Quý Thanh có hợp với người bán quần áo nam không?
Khu này nổi tiếng nhất ở thời trang nữ; vẫn có gian bán đồ nam và đồ trẻ em nhưng ít lựa chọn hơn. Người bán đồ nam thường thấy các vùng hoặc chợ khác phù hợp hơn. Nếu đã đi Hàng Châu, cứ dành một buổi xem thử rồi tự so với nguồn hiện tại của shop.
Có nên mua lụa ở Hàng Châu để bán lại không?
Có thể, nếu bạn đã có khách hiểu và trả tiền cho lụa thật. Rủi ro lớn nhất là ghi sai thành phần và hàng lô khác mẫu. Hãy mua ít, kiểm thành phần khi có thể, và ghi đúng nhãn của nhà cung cấp. Định giá lụa cao cấp là việc của người trong nghề, đừng dựa vào lời khen của gian.
Đi Hàng Châu hay Quảng Châu cho shop thời trang nữ?
Không có đáp án chung. Quảng Châu rộng hơn về phân khúc và số chợ, Hàng Châu tập trung vào thời trang nữ với phong cách riêng. Nhiều chủ shop đi Quảng Châu trước để quen cách mua sỉ, rồi thêm Hàng Châu khi muốn khác biệt mẫu. Hãy chọn theo phong cách khách của bạn, không theo lời đồn chỗ nào rẻ hơn.
Một mẫu ở Tứ Quý Thanh thường lấy tối thiểu bao nhiêu?
Tuỳ gian và phân khúc. Phổ biến là một dây đủ size hoặc vài chiếc mỗi màu, gian hàng thiết kế có thể đòi nhiều hơn. Hãy hỏi trực tiếp và ghi lại, vì cùng một toà nhà có gian chịu bán lẻ dây, có gian chỉ nhận đơn theo thùng.
Có thể đặt Tứ Quý Thanh từ xa sau chuyến đi đầu không?
Nhiều chủ shop làm vậy: sau khi đã gặp và mua thử, họ nhắn tin với gian quen để đặt lại, gian gửi hàng về điểm gom. Điều kiện là bạn đã kiểm được chất lượng ở lô đầu, đã thoả thuận rõ cách xử lý hàng lỗi, và giữ được liên lạc ổn định với gian.
Mang quần áo mua ở Hàng Châu về theo hành lý có được không?
Đồ dùng cá nhân thì được trong giới hạn hành lý và tiêu chuẩn miễn thuế theo quy định. Hàng mua để kinh doanh, số lượng nhiều, là hàng hoá phải làm thủ tục và có chứng từ. Hãy kiểm quy định hiện hành của cơ quan hải quan và đừng chia nhỏ hàng kinh doanh thành hành lý để lách.