Địa chỉ Trung Quốc viết theo thứ tự từ lớn đến nhỏ, ngược với tiếng Việt: tỉnh (省), thành phố (市), quận hoặc huyện (区, 县), đường (路), số nhà (号), rồi toà, tầng, phòng. Ví dụ 浙江省金华市义乌市 đọc là tỉnh Chiết Giang, thành phố Kim Hoa, thành phố Nghĩa Ô. Nắm thứ tự và khoảng hai chục chữ hành chính là bạn đọc được địa chỉ nơi gửi hàng, địa chỉ kho và chép đúng địa chỉ khi đặt hàng.
Bài này giải thích thứ tự địa chỉ, các chữ đơn vị hành chính, chữ chỉ đường phố và toà nhà, cách chép địa chỉ kho trung gian, bảng tên chữ Hán của các vùng hàng hay nhắc tới trên trang này, chữ cho ga tàu và cửa khẩu, và những tên dễ lẫn. Mục đích là đọc và chép cho đúng, không phải học nói.
Đơn vị hành chính trong địa chỉ
Đơn vị hành chính của Trung Quốc có nhiều cấp; trong địa chỉ gửi hàng, bạn thường gặp những chữ dưới đây.
| Chữ Hán | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 省 | shěng | tỉnh |
| 自治区 | zìzhìqū | khu tự trị, cấp tỉnh (ví dụ Quảng Tây) |
| 直辖市 | zhíxiáshì | thành phố trực thuộc trung ương (ví dụ Thượng Hải) |
| 市 | shì | thành phố (có cấp tỉnh quản lý, có cấp huyện) |
| 区 | qū | quận |
| 县 | xiàn | huyện |
| 县级市 | xiànjíshì | thành phố cấp huyện |
| 镇 | zhèn | thị trấn |
| 街道 | jiēdào | phường, khu phố |
| 村 | cūn | thôn, làng |
Nhiều trung tâm hàng hoá là thành phố cấp huyện nằm dưới một thành phố lớn hơn, nên địa chỉ có hai chữ 市 liền nhau. Nghĩa Ô (义乌) thuộc Kim Hoa (金华), nên địa chỉ ghi 金华市义乌市; Tấn Giang (晋江) và Thạch Sư (石狮) thuộc Tuyền Châu (泉州). Thấy hai chữ 市 liên tiếp không phải lỗi đánh máy.
Quảng Tây viết đầy đủ là 广西壮族自治区 (Guǎngxī Zhuàngzú Zìzhìqū, khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây); trong địa chỉ thường gặp dạng gọn 广西. Thượng Hải là thành phố trực thuộc trung ương, nên địa chỉ ở đó không có chữ 省.
Chữ 县 và 区 cùng cấp nhưng khác tính chất: 区 thường là quận nội thành, 县 là huyện ngoại thành hoặc nông thôn. Nhiều xưởng nhỏ đặt ở 镇 (thị trấn) hoặc 村 (thôn) thuộc một huyện; địa chỉ có chữ 村 không có nghĩa là người bán thiếu tin cậy, chỉ là xưởng ở vùng ven.
Đường phố, toà nhà, kho bãi
Phần sau tên quận, huyện là đường, số nhà, toà, tầng, phòng. Kho hàng và khu bán sỉ có thêm vài chữ riêng.
| Chữ Hán | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 路 | lù | đường |
| 街 | jiē | phố |
| 大道 | dàdào | đại lộ |
| 号 | hào | số nhà |
| 栋 | dòng | toà nhà |
| 楼 | lóu | toà nhà; hoặc tầng (như 3楼 là tầng ba) |
| 层 | céng | tầng |
| 室 | shì | phòng |
| 仓库 | cāngkù | kho |
| 物流园 | wùliúyuán | khu kho vận, khu logistics |
| 工业区 | gōngyèqū | khu công nghiệp |
| 市场 | shìchǎng | chợ |
| 批发市场 | pīfā shìchǎng | chợ bán sỉ |
| 商贸城 | shāngmàochéng | khu thương mại, trung tâm bán sỉ |
Một địa chỉ đầy đủ có thể như sau (ví dụ dựng, không phải địa chỉ thật): 浙江省金华市义乌市XX路88号3栋2楼. Đọc là: tỉnh Chiết Giang, thành phố Kim Hoa, thành phố Nghĩa Ô, đường XX số 88, toà 3, tầng 2. Chữ 楼 ở cuối là tầng vì đứng sau 栋 và có số.
Địa chỉ của khu bán sỉ thường dài, có tên khu, tên toà, số gian. Khi chỉ cần đối chiếu nơi gửi hàng, đọc tới cấp thành phố và quận là đủ biết hàng đi từ đâu.
Chép địa chỉ kho trung gian: sao chép nguyên văn, không dịch
Khi bạn thuê bên trung gian gom hàng ở Trung Quốc, họ cho bạn một địa chỉ kho bằng chữ Hán, kèm tên người nhận (收货人, shōuhuòrén), số điện thoại nhận hàng và thường kèm một mã khách riêng của bạn. Địa chỉ này dùng để điền vào mục địa chỉ nhận hàng khi đặt trên sàn, hoặc gửi cho người bán để họ gửi hàng tới.
Quy tắc vàng: sao chép nguyên văn, không dịch, không gõ lại. Gõ lại chữ Hán bằng bàn phím pinyin rất dễ chọn nhầm chữ đồng âm; dịch sang tiếng Việt rồi dịch ngược thì gần như chắc chắn sai. Mã khách của bạn phải nằm đúng vị trí bên trung gian hướng dẫn, thường là sau tên người nhận hoặc cuối địa chỉ chi tiết (详细地址, xiángxì dìzhǐ). Kiện không có mã sẽ khó nhập kho đúng tên bạn.
Trên kiện hàng, mã khách đôi khi được gọi là 唛头 (màitóu), nghĩa là ký hiệu ghi trên kiện. Khi nhắn người bán, có thể dùng câu: 请在包裹上写上我的唛头 (vui lòng ghi ký hiệu kiện của bên mình lên kiện hàng). Nếu bên trung gian dùng thuật ngữ khác, làm theo đúng chữ họ đưa.
Mỗi khi bên trung gian thông báo đổi kho, đổi địa chỉ, hãy cập nhật ngay ở mọi nơi bạn đã lưu địa chỉ cũ trên sàn. Hàng gửi tới địa chỉ cũ là một trong những nguyên nhân thất lạc phổ biến.
Tên chữ Hán của các vùng hàng
Bảng dưới gồm những nơi hay được nhắc trên trang này, viết tên Hán Việt, chữ Hán giản thể, pinyin và tỉnh. Dùng để đối chiếu nơi gửi hàng trên trang bán.
| Hán Việt | Chữ Hán | Pinyin | Tỉnh |
|---|---|---|---|
| Nghĩa Ô | 义乌 | Yìwū | Chiết Giang (浙江) |
| Hàng Châu | 杭州 | Hángzhōu | Chiết Giang |
| Thiệu Hưng – Kha Kiều | 绍兴 – 柯桥 | Shàoxīng – Kēqiáo | Chiết Giang |
| Ôn Châu | 温州 | Wēnzhōu | Chiết Giang |
| Vĩnh Khang | 永康 | Yǒngkāng | Chiết Giang |
| Chư Kỵ | 诸暨 | Zhūjì | Chiết Giang |
| Hải Ninh | 海宁 | Hǎiníng | Chiết Giang |
| Hồ Châu – Trực Lý | 湖州 – 织里 | Húzhōu – Zhīlǐ | Chiết Giang |
| Thâm Quyến | 深圳 | Shēnzhèn | Quảng Đông (广东) |
| Đông Quản – Hổ Môn | 东莞 – 虎门 | Dōngguǎn – Hǔmén | Quảng Đông |
| Phật Sơn – Lạc Tòng | 佛山 – 乐从 | Fóshān – Lècóng | Quảng Đông |
| Sán Đầu – Trừng Hải | 汕头 – 澄海 | Shàntóu – Chénghǎi | Quảng Đông |
| Trung Sơn – Cổ Trấn | 中山 – 古镇 | Zhōngshān – Gǔzhèn | Quảng Đông |
| Triều Châu | 潮州 | Cháozhōu | Quảng Đông |
| Tấn Giang | 晋江 | Jìnjiāng | Phúc Kiến (福建) |
| Thạch Sư | 石狮 | Shíshī | Phúc Kiến |
| Đức Hoá | 德化 | Déhuà | Phúc Kiến |
| Thường Thục | 常熟 | Chángshú | Giang Tô (江苏) |
| Đan Dương | 丹阳 | Dānyáng | Giang Tô |
| Bạch Câu | 白沟 | Báigōu | Hà Bắc (河北) |
| Lâm Nghi | 临沂 | Línyí | Sơn Đông (山东) |
| Hứa Xương | 许昌 | Xǔchāng | Hà Nam (河南) |
| Cảnh Đức Trấn | 景德镇 | Jǐngdézhèn | Giang Tây (江西) |
Tên Hán Việt giúp người Việt nhớ nhanh, vì âm đọc gần với chữ Hán. Khi tìm trên bản đồ hoặc khi điền vé tàu, dùng chữ Hán hoặc pinyin, không dùng tên Hán Việt.
Dùng địa chỉ nơi gửi hàng để đoán nguồn hàng
Trang sản phẩm thường ghi nơi gửi hàng (发货地) ở mức tỉnh và thành phố, ví dụ 浙江 金华 hay 广东 汕头. Đối chiếu với bảng vùng hàng ở trên, bạn có thêm một manh mối để đánh giá người bán. Một bên bán đồ chơi gửi từ Sán Đầu, một bên bán kim khí gửi từ Kim Hoa, nơi có Vĩnh Khang, là gửi từ vùng có ngành đó; một bên bán đủ loại hàng gửi từ một thành phố không gắn với ngành nào thường là bên bán lại hoặc gom hàng.
Manh mối này không chắc chắn: bên bán lại vẫn có thể đặt kho ở vùng sản xuất, và xưởng tốt cũng có thể gửi hàng từ kho ở thành phố khác. Nhưng khi hai người bán có ảnh giống hệt nhau, nơi gửi hàng, thời gian gửi, và việc họ có trả lời được câu hỏi kỹ thuật hay không thường cho bạn biết ai gần nguồn hơn.
Nơi gửi hàng cũng ảnh hưởng thời gian tới kho trung gian của bạn. Nếu kho đặt ở Quảng Đông hay vùng biên Quảng Tây, hàng gửi từ Chiết Giang, Hà Bắc, Sơn Đông sẽ mất thêm vài ngày đường nội địa so với hàng gửi từ Quảng Đông. Với hàng theo mùa, tính cả chặng này vào lịch đặt hàng.
Vùng biên, ga tàu, cửa khẩu
Người đánh hàng qua vùng biên hoặc đi tàu cao tốc giữa các thành phố cần thêm những tên và chữ dưới đây.
| Chữ Hán | Pinyin | Nghĩa |
|---|---|---|
| 南宁 | Nánníng | Nam Ninh, thủ phủ Quảng Tây |
| 凭祥 | Píngxiáng | Bằng Tường, đối diện Lạng Sơn |
| 东兴 | Dōngxīng | Đông Hưng, đối diện Móng Cái |
| 河口 | Hékǒu | Hà Khẩu, đối diện Lào Cai |
| 昆明 | Kūnmíng | Côn Minh, thủ phủ Vân Nam |
| 广州 | Guǎngzhōu | Quảng Châu |
| 火车站 | huǒchēzhàn | ga tàu hoả |
| 高铁站 | gāotiězhàn | ga tàu cao tốc |
| 东站 / 南站 / 西站 / 北站 | dōngzhàn / nánzhàn / xīzhàn / běizhàn | ga phía đông, nam, tây, bắc |
| 汽车站 | qìchēzhàn | bến xe khách |
| 机场 | jīchǎng | sân bay |
| 口岸 | kǒu'àn | cửa khẩu |
Nhiều thành phố có vài ga, tên chỉ khác nhau ở chữ hướng: Nam Ninh có cả 南宁站 và 南宁东站. Đi nhầm ga có thể mất cả buổi; khi mua vé hoặc hẹn người đón, đọc kỹ chữ hướng sau tên thành phố.
Với cửa khẩu, tên trong tiếng Trung thường ghép tên địa phương với chữ 口岸, và một vùng biên có thể có nhiều cửa khẩu khác nhau cho người, cho hàng. Thủ tục và cửa khẩu được mở cho loại hình nào thay đổi theo thời kỳ; trước chuyến đi, kiểm thông tin hiện hành từ cơ quan xuất nhập cảnh, đừng chỉ dựa vào tên trên bản đồ.
Lào Cai nay đã gộp với Yên Bái, Hà Giang gộp vào Tuyên Quang theo sắp xếp 34 tỉnh thành từ 01/7/2025; khi ghi chú phía Việt Nam trong sổ, dùng tên tỉnh mới để khỏi lẫn với giấy tờ cũ.
Những tên dễ lẫn và cách tránh
Có những cặp tên gần nhau cả về chữ lẫn âm. 广东 (Quảng Đông), 广西 (Quảng Tây) và 广州 (Quảng Châu) cùng bắt đầu bằng chữ 广. 东莞 (Đông Quản) và 东兴 (Đông Hưng) cùng bắt đầu bằng chữ 东 nhưng một nơi ở Quảng Đông, một nơi ở biên giới Quảng Tây. 南宁 (Nam Ninh) và 南京 (Nam Kinh) chỉ khác một chữ, nhưng cách nhau hàng nghìn cây số.
Một kiểu nhầm khác là tên thành phố trùng tên đường. 中山 vừa là thành phố Trung Sơn ở Quảng Đông, vừa là tên đường rất phổ biến ở nhiều thành phố Trung Quốc (中山路). Thấy 中山 trong địa chỉ, nhìn xem nó đứng ở vị trí thành phố hay đứng trước chữ 路.
Cách tránh: khi đối chiếu, luôn đọc đủ cả cụm tỉnh và thành phố, không đọc riêng một tên. Khi lưu địa chỉ vào sổ, ghi cả chữ Hán, pinyin và tên Hán Việt cạnh nhau. Khi nghi ngờ, dán chữ Hán vào ứng dụng bản đồ để xem vị trí thật, thay vì đoán theo âm.
Câu hỏi thường gặp
Địa chỉ Trung Quốc viết theo thứ tự nào?
Từ lớn đến nhỏ: tỉnh, thành phố, quận hoặc huyện, phường hoặc thị trấn, đường, số nhà, toà, tầng, phòng. Ngược với tiếng Việt, nơi ta viết số nhà trước rồi mới tới tỉnh.
Vì sao địa chỉ Nghĩa Ô có hai chữ 市?
Nghĩa Ô là thành phố cấp huyện thuộc thành phố Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang, nên địa chỉ ghi 金华市义乌市. Hai chữ 市 liền nhau là bình thường, không phải lỗi.
Có nên dịch địa chỉ kho trung gian sang tiếng Việt cho dễ nhớ?
Có thể ghi thêm bản dịch vào sổ để hiểu, nhưng khi điền địa chỉ nhận hàng trên sàn hoặc gửi cho người bán, luôn sao chép nguyên văn chữ Hán bên trung gian đưa, kèm đúng mã khách ở đúng vị trí.
Chữ 楼 trong địa chỉ là toà nhà hay tầng?
Tuỳ vị trí. Đứng sau tên một toà nhà, 楼 có thể là toà; đứng sau một con số kiểu 3楼, thường là tầng ba. Khi không chắc, hỏi lại người gửi địa chỉ.
Làm sao phân biệt Đông Quản và Đông Hưng?
Đông Quản là 东莞 ở tỉnh Quảng Đông, gần Thâm Quyến; Đông Hưng là 东兴 ở Quảng Tây, đối diện Móng Cái của Quảng Ninh. Chữ thứ hai khác nhau: 莞 và 兴. Luôn đọc kèm tên tỉnh để chắc.
Tên Hán Việt có dùng để mua vé tàu ở Trung Quốc được không?
Không. Hệ thống vé và bản đồ ở Trung Quốc dùng chữ Hán hoặc pinyin. Tên Hán Việt chỉ giúp người Việt nhớ và đọc. Lưu cả ba dạng trong sổ để tra nhanh khi cần.