Hạ Môn (厦门 – Xiamen) là thành phố cảng ở phía nam tỉnh Phúc Kiến, có sân bay quốc tế và là đầu mối tàu cao tốc ven biển; với người đánh hàng, nó là cửa ngõ để vào các vùng hàng của Phúc Kiến như Tuyền Châu, Tấn Giang, Thạch Sư, Đức Hoá và vùng đá Thủy Đầu. Bản thân Hạ Môn không phải nơi chợ sỉ dày đặc như các thành phố công nghiệp xung quanh; giá trị của nó nằm ở vị trí và giao thông.
Bài này dành cho người đã biết mình cần vùng hàng nào ở Phúc Kiến và muốn sắp một chuyến đi gọn: vào Hạ Môn, đi tàu tới đâu, nối với Quảng Đông ra sao, một lịch sáu ngày mẫu cho cả dải Hoa Nam, và thông tin về Thủy Đầu, vùng chế biến đá cạnh Hạ Môn, hợp với người làm vật liệu và công trình hơn là người bán nhỏ.
Vì sao chọn Hạ Môn làm điểm vào và ra
Phúc Kiến có nhiều vùng hàng mạnh nhưng phần lớn là thành phố cấp huyện, thị trấn công nghiệp, ít đường bay quốc tế. Hạ Môn có sân bay quốc tế lớn của tỉnh, có nhiều khách sạn, có ga tàu cao tốc nối lên phía bắc tới Tuyền Châu, Phúc Châu và xuôi phía tây nam tới vùng Triều Sán, Thâm Quyến của Quảng Đông. Đặt điểm đầu và cuối chuyến ở Hạ Môn giúp bạn không phải quay ngược về Quảng Châu.
Hạ Môn gồm phần đảo và phần đất liền nối bằng cầu, đường hầm. Sân bay đang khai thác lâu nay nằm trên đảo và thành phố đã xây một sân bay mới ở phía đông, nên khi đặt vé hãy kiểm chuyến bay của bạn hạ cánh ở sân bay nào; các ga tàu chính nằm ở cả đảo lẫn đất liền. Khi đặt chỗ ở, nên chọn gần ga tàu sẽ dùng để đi các vùng hàng, vì di chuyển qua lại giữa đảo và đất liền vào giờ cao điểm mất thời gian.
Đường bay giữa Việt Nam và Hạ Môn có thể có chuyến thẳng hoặc phải nối, tuỳ giai đoạn và hãng bay. Tra lại lịch bay hiện có khi lên kế hoạch. Nếu không có chuyến phù hợp, phương án khác là bay vào Quảng Châu hoặc Thâm Quyến rồi đi tàu cao tốc ven biển về phía đông, ghé các vùng hàng trên đường, và bay về từ Hạ Môn hoặc ngược lại.
Một lợi thế ít được nhắc: Hạ Môn là thành phố du lịch, dịch vụ cho khách nước ngoài tương đối đầy đủ, nên là nơi hợp để xử lý những việc của chuyến đi như đổi tiền ở ngân hàng, mua sim, gửi bớt hàng mẫu cồng kềnh, nghỉ một đêm trước chặng bay. Ngược lại, vào mùa du lịch cao điểm và các kỳ nghỉ lễ dài của Trung Quốc, phòng ở Hạ Môn kín nhanh và giá tăng; nên đặt chỗ sớm nếu đi vào những dịp đó.
Từ Hạ Môn đi tới các vùng hàng Phúc Kiến
Bảng dưới tóm tắt các vùng hàng có thể đi từ Hạ Môn. Thời gian đi lại phụ thuộc lịch tàu và đường bộ thực tế, nên chỉ ghi cách đi:
| Vùng hàng | Làm mạnh hàng gì | Cách đi từ Hạ Môn |
|---|---|---|
| Tấn Giang (Tuyền Châu) | Giày thể thao, đồ thể thao | Tàu cao tốc lên phía bắc tới các ga Tấn Giang, Tuyền Châu; taxi vào các trấn |
| Thạch Sư (Tuyền Châu) | Quần áo nam, đồ thường phục, vải | Tàu tới Tấn Giang hoặc Tuyền Châu, taxi sang Thạch Sư |
| Đức Hoá (Tuyền Châu) | Sứ trắng, đồ trang trí, quà tặng | Ra Tuyền Châu rồi đường bộ vào huyện núi; tính trọn nửa ngày |
| Thủy Đầu (Nam An) | Đá ốp lát, đá mỹ nghệ | Đường bộ từ Hạ Môn hoặc Tuyền Châu |
| Vùng Triều Sán (Quảng Đông) | Đồ chơi, gốm sứ gia dụng, trà cụ | Tàu cao tốc ven biển về phía tây nam |
Tấn Giang, Thạch Sư và Đức Hoá cùng thuộc thành phố Tuyền Châu. Ở Tuyền Châu làm căn cứ hai ba đêm thường tiết kiệm hơn đi về Hạ Môn mỗi tối.
Lịch sáu ngày mẫu: Thâm Quyến – Triều Sán – Hạ Môn – Tuyền Châu
Một lịch mẫu cho người bán nhiều nhóm hàng (phụ kiện, đồ chơi, gốm sứ, giày, quần áo). Đây là khung để sửa theo nhu cầu, không phải lịch cố định:
- Ngày 1: bay vào Thâm Quyến hoặc Quảng Châu; nếu vào Quảng Châu, chiều đi tàu sang Thâm Quyến. Tối nghỉ gần khu điện tử.
- Ngày 2: cả ngày ở khu điện tử Thâm Quyến cho phụ kiện, đồ công nghệ nhỏ. Tối đi tàu cao tốc ven biển về vùng Triều Sán.
- Ngày 3: sáng ở Trừng Hải xem đồ chơi, chiều ở Triều Châu xem gốm sứ gia dụng, trà cụ. Tối nghỉ ở vùng Triều Sán.
- Ngày 4: sáng đi tàu tới Hạ Môn rồi lên Tuyền Châu; chiều xem xưởng giày ở Tấn Giang.
- Ngày 5: sáng ở chợ quần áo, chợ vải Thạch Sư; chiều quay lại xưởng đã chọn để chốt đơn. Nếu bán đồ sứ trang trí, đổi ngày này thành hai ngày vào Đức Hoá.
- Ngày 6: về Hạ Môn, gửi danh sách đơn cho bên vận chuyển, bay về.
Lịch này dày; mỗi ngày chỉ đủ cho một hai việc chính. Người đi lần đầu nên bỏ bớt một vùng để có thời gian quay lại xưởng tốt và kiểm mẫu kỹ. Một chuyến đi vội mà đặt sai thường đắt hơn một chuyến đi chậm hơn hai ngày.
Thủy Đầu và đá ốp lát: hợp với ai
Thủy Đầu (水头 – Shuitou) là một trấn thuộc thành phố Nam An (Nan'an), nằm giữa Hạ Môn và Tuyền Châu, được biết đến là vùng chế biến và buôn bán đá lớn: đá ốp lát tự nhiên, đá nhân tạo, đá mỹ nghệ, mặt bàn đá. Đá thô từ nhiều nước được đưa về đây cắt, mài, đánh bóng. Hạ Môn hằng năm có hội chợ ngành đá quốc tế, thường vào mùa xuân; lịch cụ thể cần kiểm theo từng năm.
Đá là hàng rất nặng, giá trị tính theo mét vuông hoặc theo tấm lớn, vận chuyển chủ yếu bằng container. Vì vậy vùng này hợp với cửa hàng vật liệu xây dựng, nhà thầu hoàn thiện, xưởng gia công đá, người làm công trình có khối lượng rõ ràng. Người bán nhỏ lô lẻ hầu như không có lợi khi tự đi; đá mỹ nghệ nhỏ hoặc mặt bàn có thể là ngoại lệ, nhưng cước và rủi ro vỡ vẫn rất lớn.
Khi xem đá tấm, cần xem nguyên tấm chứ không chỉ mẫu nhỏ: vân đá tự nhiên mỗi tấm một khác, một công trình cần các tấm cùng khối đá để vân liền mạch. Hỏi độ dày, độ hút nước, xử lý bề mặt, và với đá nhân tạo thì hỏi thành phần. Vật liệu xây dựng nhập khẩu, trong đó có đá ốp lát, có thể thuộc nhóm phải chứng nhận hoặc công bố hợp quy; tra quy định hiện hành trước khi nhận công trình.
Ghi chép, gom đơn và chuyện vận chuyển khi đi nhiều thành phố
Đi nhiều thành phố trong một chuyến nghĩa là đơn hàng nằm rải ở nhiều nơi: phụ kiện ở Thâm Quyến, đồ chơi ở Trừng Hải, giày ở Tấn Giang. Mỗi xưởng sẽ gửi hàng tới kho gom hàng bạn chỉ định. Trước chuyến đi, hỏi bên vận chuyển xem kho gom ở đâu, nhận hàng từ các tỉnh khác thế nào, hàng có pin, hàng dễ vỡ, hàng cồng kềnh có tách tuyến không.
Làm một bảng đơn chung cho cả chuyến: ngày đặt, thành phố, xưởng, mẫu, số lượng, ngày giao dự kiến tới kho, trạng thái. Mỗi tối cập nhật bảng và gửi cho bên vận chuyển. Khi về nước, bảng này giúp đối chiếu kiện nào đã tới, kiện nào còn thiếu, và biết ngay xưởng nào giao trễ.
Chứng từ cũng nên gom từ đầu: phiếu đặt hàng có xác nhận, hoá đơn hoặc chứng từ mua, báo cáo thử nghiệm cho nhóm hàng cần hợp quy. Hàng về Việt Nam theo đường có chứng từ thì cần những giấy này; hàng không chứng minh được nguồn gốc là rủi ro khi bị kiểm tra, bất kể bạn mua ở vùng nào.
Những nhóm hàng ở Phúc Kiến cần cẩn trọng pháp lý
Mỗi vùng hàng có một rủi ro pháp lý đặc trưng. Đi nhiều vùng trong một chuyến thì nên nhớ cả danh sách, vì mỗi lô hàng gánh một kiểu rủi ro khác:
- Giày và đồ thể thao ở Tấn Giang, Thạch Sư: rủi ro lớn nhất là hàng mang nhãn hiệu của thương hiệu khác. Lời chào "hàng xưởng làm cho hãng" không làm hàng đó hợp pháp.
- Áo in hình, in logo: in logo câu lạc bộ, nhân vật hoạt hình, thương hiệu khác để bán là xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
- Đồ sứ đựng thức ăn, đồ uống ở Đức Hoá, Triều Châu: thuộc nhóm dụng cụ tiếp xúc thực phẩm, cần đáp ứng yêu cầu an toàn và có thể phải kiểm tra khi nhập khẩu.
- Đồ chơi ở Trừng Hải: phải đáp ứng quy chuẩn an toàn đồ chơi trẻ em, có nhãn tiếng Việt và dấu hợp quy trước khi bán.
- Đá ốp lát và vật liệu xây dựng: có thể thuộc nhóm phải chứng nhận hoặc công bố hợp quy.
- Mọi lô hàng: cần chứng từ chứng minh nguồn gốc khi lưu thông. Hàng không chứng từ có thể bị thu giữ khi kiểm tra thị trường, bất kể giá trị.
Danh mục hàng phải hợp quy, phải kiểm tra chuyên ngành do các bộ ban hành và thay đổi theo thời gian. Trước khi chọn một nhóm hàng để bán lâu dài, tra danh mục hiện hành hoặc hỏi bên làm thủ tục hải quan, thay vì dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.
Ví dụ giả định: chia chi phí chuyến đi vào giá vốn
Người đi đánh hàng nhiều thành phố hay quên một khoản: chính chuyến đi. Vé máy bay, tàu cao tốc giữa các tỉnh, khách sạn sáu đêm, taxi thuê theo ngày, ăn uống, sim liên lạc, có khi thêm phiên dịch một hai ngày. Gọi tổng chi phí chuyến là C. Khoản này phải được chia vào hàng hoá mua trong chuyến, nếu không bạn sẽ tưởng mình lãi trong khi thực ra đang bù tiền đi lại.
Giả định chuyến đi mang về năm lô hàng có tổng tiền hàng là T. Cách chia đơn giản nhất là theo tỷ lệ tiền hàng: mỗi lô gánh một phần C bằng tỷ lệ tiền hàng của lô đó trên T. Nếu C bằng một phần năm T, thì mỗi món hàng đã nặng thêm khoảng một phần năm giá gốc, trước cả cước vận chuyển. Với chuyến đi đầu tiên đặt lô thử nhỏ, tỷ lệ này có thể còn cao hơn nhiều.
Điều này không có nghĩa là không nên đi. Một chuyến tìm được hai ba xưởng tốt sẽ phục vụ nhiều lần đặt hàng sau qua tin nhắn; khi đó nên chia chi phí chuyến cho cả các đơn đặt lại trong năm. Cách nghĩ đúng là coi chuyến đi đầu là khoản đầu tư tìm nguồn hàng, theo dõi xem nó sinh ra bao nhiêu đơn sau đó. Mọi con số và tỷ lệ ở đây là ví dụ giả định để minh hoạ cách tính.
Câu hỏi thường gặp
Bản thân Hạ Môn có chợ sỉ đáng đi không?
Hạ Môn có các khu thương mại và chợ phục vụ thành phố, nhưng với người đánh hàng, giá trị chính của Hạ Môn là sân bay, khách sạn và đầu mối tàu cao tốc. Các vùng sản xuất như Tấn Giang, Thạch Sư, Đức Hoá nằm ở Tuyền Châu, cách Hạ Môn một chặng tàu hoặc xe.
Đi tàu cao tốc từ Thâm Quyến tới Hạ Môn có tiện không?
Có tuyến đường sắt cao tốc ven biển nối Thâm Quyến với Hạ Môn, đi qua vùng Triều Sán. Người nước ngoài mua vé bằng hộ chiếu. Thời gian, lịch chạy và cách mua vé có thể thay đổi, nên kiểm lại khi lên kế hoạch.
Nên ở Hạ Môn hay Tuyền Châu khi đi Tấn Giang, Thạch Sư?
Nếu nhiều ngày làm việc ở Tấn Giang, Thạch Sư, Đức Hoá thì ở Tuyền Châu hoặc Tấn Giang đỡ đi lại hơn. Hạ Môn hợp cho đêm đầu và đêm cuối, gần sân bay. Chọn chỗ ở gần ga tàu sẽ dùng.
Người bán nhỏ có nên đi hội chợ đá ở Hạ Môn?
Thường không cần, trừ khi bạn làm vật liệu xây dựng hoặc công trình có khối lượng lớn. Hội chợ hợp với người tìm nhà cung cấp mới cho đơn container. Người bán nhỏ đồ đá mỹ nghệ có thể đến Thủy Đầu ngày thường để xem.
Đơn ở nhiều thành phố có gom về một kho được không?
Được, đó là cách phổ biến: các xưởng gửi hàng tới kho gom của bên vận chuyển, rồi đi chung về Việt Nam. Hỏi trước bên vận chuyển về địa chỉ kho, thời gian hàng đi giữa các tỉnh và cách tách hàng có pin, hàng dễ vỡ.