Hổ Môn (虎门 – Humen) là một thị trấn thuộc thành phố Đông Quản (东莞 – Dongguan, người Việt cũng đọc là Đông Hoản), tỉnh Quảng Đông, nổi tiếng với may mặc và chợ sỉ quần áo, nhất là thời trang nữ. Người bán nhỏ đến Hổ Môn để xem những dãy chợ chuyên quần áo, chợ vải và phụ liệu nằm sát nhau, nhiều chủ gian là chính xưởng may quanh vùng.
Hổ Môn hợp với chủ shop thời trang nữ, shop online bán theo mẫu mới, người cần đặt lô nhỏ trực tiếp với xưởng, và người làm xưởng may nhỏ cần vải, phụ liệu. Nếu bạn đã quen chợ quần áo ở thành phố Quảng Châu, Hổ Môn là chỗ ghé thêm để gần xưởng hơn; nếu chưa, nên hiểu Hổ Môn khác Quảng Châu ở đâu trước khi chọn. Bài dưới đi qua những khác biệt đó, cách đi, một ngày mẫu và các câu nên hỏi chủ gian.
Hổ Môn làm hàng gì và khác chợ quần áo ở Quảng Châu ra sao
Đông Quản là thành phố công nghiệp lớn nằm giữa Quảng Châu và Thâm Quyến, gồm nhiều thị trấn, mỗi thị trấn có ngành mạnh riêng. Hổ Môn là thị trấn của may mặc: từ nhiều năm nay ở đây có hội chợ thời trang hằng năm, có các khu chợ sỉ quần áo, chợ vải, phụ liệu may và rất nhiều xưởng may vừa và nhỏ. Cùng thành phố còn có thị trấn Đại Lãng (Dalang) nổi tiếng với áo len dệt kim; người bán áo len mùa đông có lý do để ghép thêm điểm này.
Khu chợ được nhắc tới nhiều nhất ở Hổ Môn là chợ quần áo Phú Dân (富民 – Fumin), quanh đó là các trung tâm thời trang khác nối nhau trong cùng một khu. Vì tên trung tâm, cách chia tầng và giờ hoạt động thay đổi theo thời gian, bạn nên dùng tên khu để định hướng rồi hỏi lại tại chỗ.
So với thành phố Quảng Châu, Hổ Môn nhỏ và tập trung hơn: ít ngành hàng khác chen vào, đi bộ được giữa các khu. Nhiều gian là đại diện trực tiếp của xưởng quanh thị trấn, nên khi hỏi đặt thêm màu, thêm size hay làm lại mẫu, câu trả lời thường nhanh và cụ thể. Ngược lại, độ đa dạng phong cách không bằng các khu sỉ lớn ở Quảng Châu, và có giai đoạn chợ vắng khách hơn. Người bán nhỏ hay dùng cả hai: Quảng Châu để xem xu hướng rộng, Hổ Môn để đặt lại những mẫu bán được.
Đi từ Việt Nam tới Hổ Môn
Hổ Môn nằm trên tuyến đường sắt cao tốc nối Quảng Châu với Thâm Quyến và Hồng Kông, có ga mang tên Hổ Môn. Vì vậy cách đi phổ biến là tới Quảng Châu hoặc Thâm Quyến trước, bằng máy bay hoặc đường bộ qua cửa khẩu Lạng Sơn rồi lên Nam Ninh đi tàu, sau đó đi tàu cao tốc tới ga Hổ Môn. Từ Quảng Châu hay Thâm Quyến sang Hổ Môn chỉ là một chặng tàu ngắn, nên nhiều người ở lại Quảng Châu hoặc Thâm Quyến và đi về trong ngày.
Ga cao tốc không nằm sát khu chợ; từ ga bạn đi taxi hoặc xe buýt vào trung tâm thị trấn. Nếu muốn xem chợ từ sáng sớm, ở lại ngay Hổ Môn một hai đêm sẽ chủ động hơn, vì nhiều gian sỉ bán đông vào buổi sáng và vãn sớm. Giờ mở cửa cụ thể của từng khu khác nhau và có thay đổi, nên hỏi lại bên lưu trú hoặc người đã đi gần nhất.
Giấy tờ: hộ chiếu và thị thực Trung Quốc là bắt buộc; giấy thông hành vùng biên chỉ dùng trong phạm vi các vùng giáp biên và không đưa bạn tới Đông Quản. Thủ tục thị thực thay đổi theo giai đoạn, nên kiểm với cơ quan lãnh sự Trung Quốc trước khi lên kế hoạch.
Một ngày xem hàng ở Hổ Môn
Ngày mẫu cho người đi lần đầu, ở lại thị trấn từ tối hôm trước:
- Sáng sớm, vào khu chợ chính khi khách sỉ còn đông. Đây là lúc thấy rõ gian nào đang bán chạy: gian có khách gom hàng bằng bao lớn thường là gian có mẫu đang chạy. Chỉ quan sát và ghi, chưa hỏi giá vội.
- Giữa sáng, khoanh vùng theo phong cách. Mỗi tầng hoặc mỗi dãy thường nghiêng về một kiểu khách: công sở, dạo phố, đầm dự tiệc, đồ trung niên. Chọn hai ba khu đúng tệp khách của bạn thay vì đi hết.
- Gần trưa, hỏi kỹ ở năm gian. Hỏi cùng một bộ câu (ở mục dưới), xin chụp ảnh mẫu và xin thẻ gian hoặc mã liên lạc của gian để đặt lại sau.
- Chiều, sang khu vải và phụ liệu nếu bạn có xưởng may. Xem chất vải của những mẫu vừa thích để biết xưởng dùng loại vải gì, sờ độ dày, kiểm độ co giãn.
- Cuối chiều, đặt lô thử và gửi về kho gom hàng. Mỗi mẫu một số lượng nhỏ theo size, ghi rõ trên phiếu, chụp phiếu có xác nhận.
Nếu có ngày thứ hai, dành buổi sáng quay lại hai gian giao hàng tốt nhất hôm trước để hỏi đặt thêm màu hoặc sửa nhỏ mẫu. Đó là lợi thế lớn nhất của việc đến gần xưởng.
Những câu nên hỏi chủ gian quần áo ở Hổ Môn
Đặt lô nhỏ với gian sỉ quần áo thường hỏng ở chỗ hai bên hiểu khác nhau về "một ri" và về size. Những câu dưới đây giúp tránh phần lớn chuyện đó:
- Một ri gồm mấy chiếc, những size nào? Nhiều gian bán theo ri (một chiếc mỗi size), có gian bắt lấy theo màu. Hỏi rõ có được lấy lẻ màu, lẻ size không.
- Bảng số đo thật của từng size là bao nhiêu cm? Size Trung Quốc thường nhỏ hơn cảm giác của khách Việt ở một số dáng; yêu cầu số đo vòng ngực, vòng eo, dài áo bằng cm để tự quy đổi.
- Chất vải thành phần gì? Hỏi tỷ lệ sợi, hỏi có ra màu không, có co sau giặt không. Câu trả lời "vải đẹp" là không đủ.
- Hàng sẵn hay hàng đặt, giao mấy ngày? Hàng đặt có thể trễ vào mùa cao điểm; nên biết trước để không quảng cáo mẫu khi chưa có hàng.
- Đặt lại sau này có giữ được cùng vải, cùng màu không? Lô sau đổi vải là chuyện hay gặp; hỏi trước giúp bạn biết có nên chụp ảnh mẫu kỹ để đối chiếu.
- Có nhận đổi hàng lỗi không và đổi thế nào khi người mua đã về nước? Thường rất hạn chế; biết trước để kiểm hàng kỹ ngay tại kho gom.
Ghi câu trả lời vào sổ, kèm ảnh mẫu và ngày hỏi. Khi về nước so lại hàng nhận được với ghi chép, bạn biết ngay gian nào giao đúng lời.
Lưu ý pháp lý với quần áo lấy ở Hổ Môn
Quần áo là nhóm hàng dễ lấy nhất về thủ tục nhưng vẫn có những điểm bắt buộc:
| Vấn đề | Vì sao quan trọng | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Mẫu in logo, hoạ tiết của thương hiệu khác | Là hàng giả mạo nhãn hiệu dù chất lượng tốt; bị thu giữ khi kiểm tra | Chỉ lấy hàng không nhãn hoặc nhãn của chính xưởng |
| Nhãn hàng hoá | Hàng bán ở Việt Nam phải có nhãn đủ nội dung theo quy định | Hỏi gian có mác thành phần, hướng dẫn giặt; chuẩn bị nhãn phụ |
| Hàng không hoá đơn, chứng từ | Khi bị kiểm tra, không chứng minh được nguồn gốc là rủi ro lớn nhất của tiệm nhỏ | Đi đường có chứng từ, giữ giấy tờ của bên vận chuyển |
| Hàng dệt may cho trẻ em | Có yêu cầu riêng về an toàn hoá chất, phụ kiện nhỏ | Tra quy định hiện hành nếu bán đồ trẻ em |
Không có cách nào "bao" một lô quần áo không chứng từ trở nên an toàn. Những lời mời gom hàng giá thấp kèm câu "không cần giấy tờ" là dấu hiệu bạn đang gánh rủi ro thay cho người khác.
Mùa hàng ở Hổ Môn và lịch đặt cho shop thời trang
Chợ quần áo chạy trước mùa bán lẻ một khoảng. Hàng hè lên chợ từ cuối xuân, hàng thu đông lên từ cuối hè; khi ở Việt Nam trời bắt đầu chuyển lạnh thì các gian sỉ đã bày mẫu đông được một thời gian, và những mẫu chạy nhất đã được khách sỉ khác đặt trước. Người bán nhỏ đi chợ đúng lúc mình cần bán thường chỉ còn chọn được phần cuối của mùa.
Với khí hậu Việt Nam, cần tính thêm sự lệch mùa giữa hai miền. Áo khoác dày, áo len, đồ nỉ hợp với miền Bắc và vùng cao trong vài tháng; ở miền Nam chúng gần như chỉ bán được làm quà hoặc cho khách đi du lịch xứ lạnh. Lấy hàng đông ở Hổ Môn cho tiệm phía Nam là quyết định nên tính rất kỹ số lượng.
Hai mốc lớn ảnh hưởng tới lịch đặt hàng là Tết âm lịch và kỳ nghỉ Quốc khánh đầu tháng Mười của Trung Quốc. Trước Tết, xưởng chạy đơn gấp rồi nghỉ dài, công nhân về quê, sau Tết có xưởng mất vài tuần mới chạy đều lại; đơn đặt sát Tết dễ trễ sang sau Tết. Một lịch an toàn cho tiệm bán Tết ở Việt Nam là chốt mẫu và đặt hàng sớm, để hàng về kho trước khi xưởng nghỉ.
Hãy ghi lại mỗi năm: ngày bạn đi chợ, mẫu nào đã có sẵn, mẫu nào phải đặt, hàng về tới tiệm ngày nào, bán hết lúc nào. Sau hai mùa, bạn có lịch riêng của tiệm, chính xác hơn mọi lời khuyên chung về "nên đi tháng mấy".
Ví dụ giả định: tính giá vốn một mẫu đầm theo ri
Giả định bạn lấy một mẫu đầm theo ri 4 size, mỗi màu một ri, lấy 3 màu, tổng 12 chiếc. Giá gian báo là G mỗi chiếc. Cộng thêm phí chuyển từ chợ tới kho gom hàng, phí của bên gom hàng nếu có, cước về Việt Nam tính theo cân, phí giao tới tiệm. Giả sử tổng chi phí phụ cho cả lô bằng một phần ba tổng tiền hàng; khi đó mỗi chiếc mang thêm khoảng một phần ba giá gốc.
Nhưng quần áo có thêm một chi phí mà phụ kiện không có: hàng kẹt size. Trong 12 chiếc, thường size giữa hết trước, size lớn nhất và nhỏ nhất bán chậm. Nếu cuối mùa còn 3 chiếc phải bán thanh lý dưới giá vốn, phần lỗ đó phải chia vào 9 chiếc đã bán được. Đó là lý do người lấy hàng lâu năm thường xin bỏ bớt size ít bán ngay từ đầu, hoặc đặt lô sau theo tỷ lệ size đã bán thật.
Ghi lại tỷ lệ bán theo size và theo màu cho từng mẫu, từng gian. Sau vài mùa, bạn có dữ liệu riêng của tiệm mình, chính xác hơn mọi lời khuyên chung. Mọi con số trong ví dụ chỉ để minh hoạ cách tính; cước, phí và giá thực tế thay đổi theo thời điểm và theo bên vận chuyển.
Câu hỏi thường gặp
Hổ Môn có bán quần áo nam không hay chỉ có đồ nữ?
Có, nhưng thế mạnh nổi bật là thời trang nữ. Đồ nam, đồ trẻ em vẫn có gian bán, chỉ ít lựa chọn hơn. Nếu bán đồ nam thể thao, thường phục, các vùng ở Phúc Kiến như Thạch Sư, Tấn Giang hoặc các khu sỉ ở Quảng Châu có thể hợp hơn.
Đi Hổ Môn trong ngày từ Quảng Châu có đủ không?
Đủ để xem một khu chợ chính và đặt vài mẫu. Muốn xem cả khu vải, phụ liệu hoặc quay lại đặt thêm sau khi so sánh thì nên ở lại một đêm. Lưu ý thời gian đi từ ga cao tốc vào khu chợ và giờ các gian bắt đầu vãn.
Hội chợ thời trang Hổ Môn tổ chức khi nào?
Hội chợ thời trang ở Hổ Môn được tổ chức định kỳ, thường vào khoảng cuối năm, nhưng thời gian cụ thể thay đổi theo từng năm. Nếu muốn đi đúng dịp, kiểm lịch chính thức của ban tổ chức trước vài tháng. Người bán nhỏ không nhất thiết phải đi vào dịp hội chợ.
Chủ gian ở Hổ Môn có nói được tiếng Việt không?
Phần lớn không. Một số gian quen khách Việt có thể biết vài câu hoặc dùng ứng dụng dịch. Chuẩn bị sẵn danh sách câu hỏi viết bằng chữ Hán, đơn vị đo bằng cm và ảnh mẫu sẽ giúp trao đổi chính xác hơn việc nói qua lại.
Có nên đặt in nhãn riêng của shop mình ở Hổ Môn?
Có thể, nhiều xưởng nhận may nhãn riêng nếu số lượng đủ lớn. Điều kiện là nhãn đó phải là nhãn hiệu của bạn, không giống nhãn hiệu của người khác, và nếu định dùng lâu dài thì nên tìm hiểu việc đăng ký nhãn hiệu tại Việt Nam.